ကမၻာေပၚရွိ
လူငယ္မ်ား၏ ၂၀ ရာခိုင္ႏႈန္းသည္ တစ္နည္းနည္းေသာ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာ ျပႆနာမ်ားကို
ရင္ဆိုင္ေနရသည္ ဟု ကုလသမဂၢအဖြဲ႕ က ထုတ္ျပန္ခဲ့သည့္ လူငယ္တို႔၏
စိတ္က်န္းမာေရးအေျခအေနႏွင့္ လူ မႈပတ္၀န္းက်င္တြင္ ပါ၀င္မႈဆိုသည့္ ထုတ္ျပန္ခ်က္တြင္
ဆိုထားသည္။
“စိတ္က်န္းမာေရးလို႔
ေျပာလိုက္ ရင္ စိတ္မမွန္တဲ့သူေတြပဲလား စိတ္ ေရာဂါေ၀ဒနာ ခံစားေနရတဲ့သူေတြ
ပဲလားေပါ့။ အဲ့လိုေတာ့ မဟုတ္ပါ ဘူး။ ဒီထက္ပိုၿပီး က်ယ္ျပန္႔ပါတယ္။ စိတ္အားငယ္တာ၊
စိုးရိမ္ေၾကာင့္ၾက မႈေတြျဖစ္ၾကတာ။ စိတ္ဓာတ္က်ဆင္း တာ၊ စိတ္မခိုင္လံုတာမ်ဳိးေတြ
အကုန္ လံုးပါပါတယ္”ဟု ျမန္မာႏိုင္ငံ ဆရာ ၀န္အသင္း(ဗဟို) ဥကၠ႒ ပါေမာကၡ
ဦးရဲျမင့္ကဆိုသည္။
ေယဘုယ်အားျဖင့္
လူငယ္ဆို သည္မွာ အသက္ဆယ့္ငါးႏွစ္ႏွင့္ ႏွစ္ ဆယ့္ေလးႏွစ္ အသက္အရြယ္ ရွိသူ မ်ားကို
ဆိုလိုသည္ဟု ၎င္းကဆိုသည္။ တစ္ကမၻာလံုး လူဦးေရျဖင့္ၾကည့္မည္ ဆိုပါက
ကမၻာ့လူငယ္ဦးေရမွာ ၇ ဘီလီယံ ရွိေနၿပီး ျမန္မာႏိုင္ငံအေနျဖင့္ လူဦးေရ၏
၁၈ရာခိုင္ႏႈန္းခန္႔ရွိသည္ ဟုဦးရဲျမင့္ကဆိုသည္။ ကမၻာ႔ကုလ သမဂၢအဖြဲ႕ႀကီး၏ ထုတ္ျပန္ခ်က္အရ
ကမၻာလူဦးေရ၏ ငါးပံုတစ္ပံုသည္ လူငယ္ထုျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။
“ဒီအရြယ္ဟာ
ခႏၶာကိုယ္ပိုင္းအ ရေရာ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာအရပါ ေျပာင္းလဲတဲ့ အခ်ိန္ျဖစ္တဲ့
အတြက္ေၾကာင့္ ဒီအခ်ိန္မွာ စိတ္ခံစားမႈ႐ႈေထာင့္၊ မိမိ ကိုယ္ကို ဂ႐ုစိုက္မႈ႐ႈေထာင့္၊
႐ုပ္ပိုင္း ဆိုင္ရာ ေျပာင္းလဲမႈ႐ႈေထာင့္ဆို ၿပီး ပတ္၀န္းက်င္ အလိုက္ ေျပာင္းလဲ
တာရွိသလို ကိုယ့္ရဲ႕မ်ဳိးဆက္အလိုက္ ပံုစံေျပာင္းလဲတာလည္းရွိပါတယ္။ လူငယ္ေတြ
စိတ္ပိုင္း ဆိုင္ရာ ျပႆနာ ေတြ ရင္ဆိုင္ရတာဟာ ေကာင္းတဲ့ ဟာေတာ့ မဟုတ္ပါဘူး။ ဒါေပမဲ့
လြဲ ေရွာင္လို႔ မရတဲ့အရာလည္း မဟုတ္ပါဘူး”ဟု ကမၻာ႔လူဦးေရ ရန္ပံုေငြအဖြဲ႕ ဌာန
ကိုယ္စားလွယ္ မစၥ ဂ်န္နက္ဂ်က္ခ္ ဆန္က ကမၻာ႔လူငယ္ေန႔ အခမ္းအနား တြင္ ေျပာၾကားခဲ့သည္။
လူငယ္မ်ားအေနျဖင့္
ေျပာင္းလႊဲ မႈမ်ားစြာ ႀကံဳေတြ႕ေနရခ်ိန္တြင္ ေလ့ လာသင္ယူမႈ လုပ္ငန္းေဆာင္တာ ေတြ
လုပ္ေဆာင္ေနရသကဲ့သို႔ အ ျခားတစ္ဖက္တြင္လည္း ေျပာင္းလဲမႈ မ်ားႏွင့္အတူ
လိုက္ပါေဆာင္ရြက္ႏိုင္ရန္ အဆင္သင့္မျဖစ္ေသးဘဲ အခက္ အခဲေတြရွိႏိုင္သည္ ဟု
သူမကဆိုသည္။
“အရြယ္ေရာက္စအခ်ိန္ဆိုတာ
အကန္႔အသတ္နယ္နိမိတ္ေတြကို စၿပီးေတာ့ စမ္းသပ္တဲ့ အရြယ္လို႔ ေျပာ လို႔ရတယ္။
ၿပီးလြတ္လပ္မႈကို ပိုၿပီး ေတာ့ စမ္းသပ္ခ်င္တဲ့ အရြယ္ လည္း ျဖစ္ပါတယ္။ ျဖစ္ေပၚလာမယ့္
ဆိုးက်ဳိးဆိုးျပစ္ ဆိုတဲ့ ဟာကို လွမ္းမၾကည့္ဘဲနဲ႔ စိန္ေခၚမႈေတြ ကို ရင္ဆိုင္ေတြ႕
ဖို႔ ႀကိဳးစားတဲ့အရြယ္လည္းျဖစ္ပါတယ္။ အနာဂတ္အတြက္ ေမွ်ာ္လင့္ ခ်က္ေတြ
အရမ္းကိုျမင့္မားတတ္တဲ့ အရြယ္လည္းျဖစ္ပါတယ္။ အကုန္လံုး ကို
ျပန္ခ်ဳံ႕ၿပီးေျပာမယ္ဆိုရင္ ဒီအရြယ္ ဟာ လုပ္ႏိုင္တာထက္ မလုပ္ႏိုင္တာ
ပိုမ်ားတဲ့အရြယ္လို႔ ေျပာလို႔ရပါတယ္”ဟု မစၥဂ်န္နက္ဂ်က္ခ္ဆန္ ကဆိုသည္။
ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ
လူငယ္ျဖစ္ရျခင္းသည္ အျခားႏိုင္ငံတြင္ လူငယ္တစ္ ေယာက္ျဖစ္ရျခင္းထက္ စိန္ေခၚမႈ
မ်ားသည္ဟု ထင္ျမင္ေၾကာင္း ရန္ ကုန္လူငယ္ကြန္ရက္ လူငယ္ကိုယ္ စားလွယ္၊
မသဥၥာရႊန္းလဲ့ရည္က ဆို သည္။ လူငယ္မ်ား ရင္ဆိုင္ေနရသည့္ ျပႆနာမ်ားတြင္ အလုပ္လက္မဲ့
ျပႆနာမွာလည္း အေရးပါသည့္ အေၾကာင္းအရာတစ္ခုဟု ျမန္မာလူ ငယ္မ်ားက ဆိုသည္။
လူငယ္ထုၾကား အလုပ္အကိုင္အခြင့္အလမ္း ရွားပါးမႈ ဆိုင္ရာ ကိစၥရပ္မ်ားအပါအ၀င္ တိုင္း
ရင္းသားေဒသမ်ားႏွင့္ ဖြံ႕ၿဖိဳးမႈနည္း ပါးသည့္ေဒသမ်ားမွ လူငယ္မ်ားကို
အသိပညာေပးေရးဆိုင္ရာ ကိစၥရပ္ မ်ား လႊတ္ေတာ္တြင္ တင္ျပေဆြးေႏြး ႏိုင္ရန္အတြက္လည္း
လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ေတြထံ ျမန္မာႏိုင္ငံ လူငယ္မ်ား အစည္းအ႐ုံးက တာ၀န္ ရွိသူေတြက
ေနျပည္ေတာ္မွာ သြား ေရာက္ေတြ႕ဆံုမႈမ်ားရွိခဲ့သည္။
လူငယ္မ်ား အလုပ္အကိုင္ရွား ပါးမႈသည္ ျမန္မာတစ္ႏိုင္ငံတည္း တြင္သာမကဘဲ ႏိုင္ငံတကာတြင္လည္း ရင္ဆိုင္ေန ရသည့္ ျပႆနာတစ္ခု ျဖစ္သည္ဟုပညာရွင္မ်ားကဆိုသည္။
လူငယ္မ်ား အလုပ္အကိုင္ရွား ပါးမႈသည္ ျမန္မာတစ္ႏိုင္ငံတည္း တြင္သာမကဘဲ ႏိုင္ငံတကာတြင္လည္း ရင္ဆိုင္ေန ရသည့္ ျပႆနာတစ္ခု ျဖစ္သည္ဟုပညာရွင္မ်ားကဆိုသည္။
အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ
အလုပ္ သမားအဖြဲ႕၏ ထုတ္ျပန္ခ်က္အရ ယ ခုႏွစ္အတြင္း အသက္ ၁၅ ႏွစ္မွ ၂၄ ႏွစ္ၾကား
လူငယ္လူရြယ္ ၇၅ သန္း ခန္႔မွာ အလုပ္လက္မဲ့ျဖစ္ေနၾကၿပီး ၎င္းအေရအတြက္မွာ
ကမၻာ႔လူဦးေရ၏ ၁၂ .၇ ရာခိုင္ႏႈန္းခန္႔ရွိေနေၾကာင္း သိရသည္။ ၂၀၁၁ ခုႏွစ္အတြင္း လူ
ငယ္လူရြယ္အလုပ္လက္မဲ့ျဖစ္မႈႏႈန္း မွာ ကမၻာ႔ လူဦးေရ၏ ၁၂ .၆ ရာခိုင္ ႏႈန္းရွိၿပီး
တစ္ႏွစ္ထက္တစ္ႏွစ္ အ လုပ္လက္မဲ့ႏႈန္း ျမင့္မားလာျခင္းအ ေပၚ သတိထား ကိုင္တြယ္ၾကရန္
ILO က သတိေပးထားသည္။ ကမၻာ႔ေငြ ေၾကးအခက္အခဲျဖစ္ပြားခဲ့ေသာ ၂၀၀၉ ခုႏွစ္၌ လူငယ္ လူရြယ္
၇၅ .၄ သန္း ခန္႔ အလုပ္လက္မဲ့ျဖစ္ခဲ့ရၿပီး ယခု လက္ရွိကိန္းဂဏန္းမ်ားအရဆို လွ်င္
၂၀၁၆ အေရာက္တြင္ အလုပ္ လက္မဲ့ႏႈန္း မ်ားျပားလြန္းေနႏိုင္ၿပီး ကမၻာ႔
စီးပြားေရးအက်ပ္အတည္းမ်ား ေပၚေပါက္လာႏိုင္သည္ဟု ပညာရွင္ မ်ားက သံုးသပ္ထားသည္။
လူငယ္မ်ားတြင္
စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာ ျပႆနာကို အသက္ ၁၄ ႏွစ္မတိုင္ ခင္ ျဖစ္ပြားမႈမွာ
တစ္၀က္နီးပါးခန္႔ရွိ ၿပီး ၇၅ ရာခိုင္ႏႈန္းခန္႔မွာ အသက္ ၂၄ ႏွစ္မတိုင္ခင္တြင္
ျဖစ္တတ္သည္ ဟုလည္း ရန္ကုန္တကၠသိုလ္၊ စိတ္ ပညာဌာန၊ ပါေမာကၡဌာနမွဴး ေဒၚနီ လာၾကဴက
ဆိုသည္။ “ကိန္းဂဏန္း ေတြကိုၾကည့္ရင္ ကမၻာေပၚမွာ တစ္ ႏွစ္ကို ၇၁,၀၀၀ေလာက္က ကိုယ့္
ကိုယ္ကိုယ္ သတ္ေသၾကတယ္။အဲဒီ့ ထက္အဆေလးဆယ္ေလာက္က ကိုယ့္ ကိုယ္ကုယ္ သတ္ေသဖို႔
ႀကိဳးစားခဲ့ တယ္”ဟု ရန္ကုန္တကၠသိုလ္၊ စိတ္ ပညာဌာန၊ ပါေမာကၡဌာနမွဴး ေဒၚနီ
လာၾကဴက ဆိုသည္။
လူငယ္မ်ား၏ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာ ျပႆနာမ်ား ခံစားရမႈတြင္ ကေလး ဘ၀တြင္ အႏိုင္က်င့္ခံရျခင္းသည္ လည္း အစိတ္အပိုင္းတစ္ခုအျဖစ္ ပါ၀င္သည္ဟု ဆိုသည္။ ထိုသို႔ အ ႏိုင္က်င့္ရာတြင္ မိဘကလည္း ျဖစ္ ႏိုင္သကဲ့သို႔ ပတ္၀န္းက်င္မွာလည္း ျဖစ္ႏိုင္သည္ဟု သူမကေျပာသည္။ ပဋိပကၡမ်ားရွိေနသည့္ ေနရာမ်ား တြင္ေနသည့္ ကေလးမ်ားသည္လည္း စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာခံစားရဖို႔ ပိုမ်ားသည္ ဟုဆိုသည္။ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာ ခံစား မႈျဖစ္ၿပီဆိုပါက ေနာက္ဆက္တြဲျပႆ နာေတြက အမ်ားႀကီးလိုက္တတ္ၿပီး ႀကီးျပင္းလာပါကလည္း ပံုစံအမ်ဳိးမ်ဳိး ေသာ မသန္စြမ္းမႈရွိသည့္ ကေလး မ်ား ျဖစ္သြားတတ္ၾကသည္ဟု သူမ ကဆိုသည္။
လူငယ္မ်ား၏ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာ ျပႆနာမ်ား ခံစားရမႈတြင္ ကေလး ဘ၀တြင္ အႏိုင္က်င့္ခံရျခင္းသည္ လည္း အစိတ္အပိုင္းတစ္ခုအျဖစ္ ပါ၀င္သည္ဟု ဆိုသည္။ ထိုသို႔ အ ႏိုင္က်င့္ရာတြင္ မိဘကလည္း ျဖစ္ ႏိုင္သကဲ့သို႔ ပတ္၀န္းက်င္မွာလည္း ျဖစ္ႏိုင္သည္ဟု သူမကေျပာသည္။ ပဋိပကၡမ်ားရွိေနသည့္ ေနရာမ်ား တြင္ေနသည့္ ကေလးမ်ားသည္လည္း စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာခံစားရဖို႔ ပိုမ်ားသည္ ဟုဆိုသည္။ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာ ခံစား မႈျဖစ္ၿပီဆိုပါက ေနာက္ဆက္တြဲျပႆ နာေတြက အမ်ားႀကီးလိုက္တတ္ၿပီး ႀကီးျပင္းလာပါကလည္း ပံုစံအမ်ဳိးမ်ဳိး ေသာ မသန္စြမ္းမႈရွိသည့္ ကေလး မ်ား ျဖစ္သြားတတ္ၾကသည္ဟု သူမ ကဆိုသည္။
“လူငယ္လို႔ျဖစ္လာရင္ကိုယ္လုပ္
ခ်င္တဲ့ဟာ ကိုယ္ပိုင္ဆံုးျဖတ္ခ်က္ရွိ ရမယ္ေပါ့ေနာ္။ မိဘေတြဘက္ကက် ေတာ့လည္း
ကၽြန္မတို႔က မရင့္က်က္ ေသးဘူး။ သူတို႔ရဲ႕ ထိန္းခ်ဳပ္မႈေအာက္ မွာပဲ ရွိေနသင့္တယ္။
ကိုယ္တိုင္ဆံုး ျဖတ္ခ်က္ခ်ဖို႔ဆိုတာ မျဖစ္ႏိုင္ဘူးေပါ့ ေနာ္။ ကိုးတန္းဆယ္တန္းမွာ
ဘာ သာရပ္ေရြးတာက အစေပါ့ေနာ္။ ဆယ္တန္းေအာင္ၿပီးတဲ့အခါမွာလည္း ကၽြန္မတို႔ ဘ၀အတြက္
အေရးႀကီးတဲ့ ဆံုးျဖတ္တဲ့ေနရာမွာ ကိုယ္ပိုင္ဆံုးျဖတ္ ခ်က္မရဘဲနဲ႔ ျပႆနာေတြ ရင္ဆိုင္
ရတာေတြလည္း ရွိပါတယ္”ဟု လူ ငယ္ဖြံ႕ၿဖိဳးမႈအစီအစဥ္၊ လူငယ္ကိုယ္စားလွယ္
ေဒါက္တာျမတ္စႏၵီမင္းက ဆိုသည္။
စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာ
ျပႆနာမ်ား တြင္ မူးယစ္ေဆး၀ါးသံုးစြဲျခင္း၊ လိင္ ပိုင္းဆိုင္ရာ
ႏိုးႂကမႈျဖစ္လာျခင္းႏွင့္ ပတ္သက္သည့္ စိုးရိမ္ေၾကာင့္ၾကမႈ မ်ားလည္း ရွိေနသည္ဟု
ပါေမာကၡ ဦးရဲျမင့္ကဆိုသည္။ လူငယ္မ်ား ငယ္ ငယ္ရြယ္ရြယ္ျဖင့္ အိမ္ေထာင္က်ျခင္း၊
ကာလသားေရာဂါ၊ အိပ္ခ်္အိုင္ဗြီေရာ ဂါ ကူးစက္ခံရျခင္းမ်ား အပါအ၀င္၊
စာေမးပြဲႏွင့္ပတ္သက္သည့္ ဖိအား မ်ားသည္လည္း ပါ၀င္သည္ဟု ၎င္း ကဆိုသည္။
အၾကမ္းဖက္မႈပါသည့္ ဂိမ္းမ်ား၊ ဗြီဒီယိုမ်ားသည္လည္း လူငယ္မ်ား ေပၚတြင္ လႊမ္းမိုးမႈရွိသည္ဟုလည္း ပညာရွင္မ်ားက ဆိုသည္။ အဆိုပါ ဂိမ္းမ်ား ဗြီဒီယိုမ်ားကို ထိေတြ႕ေန သည့္ ကေလးငယ္မ်ားႏွင့္ ေယာ က္်ားေလးမ်ားတြင္ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာ ျပႆနာျဖစ္ပြားမႈမ်ားသည္ဟု ေဒါက္ တာေဒၚနီလာၾကဴက ဆိုသည္။ လူ တစ္ဦးအတြက္ သိမႈသည္ အသက္ ၁၆ ႏွစ္ေလာက္တြင္မွ စတင္ဖြံ႕ၿဖိဳး ျခင္းျဖစ္သည့္အတြက္ ငယ္သည့္ က ေလးမ်ားကို မည္သို႔ေသာဂိမ္းမ်ဳိးကို ကစားသင့္သည္၊ မည္သည့္တီဗြီအစီ အစဥ္ကို ၾကည့္သင့္သည္ဆိုသည္ကို မိဘမ်ားက ေရြးခ်ယ္ေပးသင့္သည္ ဟု သူမကေျပာသည္။
အၾကမ္းဖက္မႈပါသည့္ ဂိမ္းမ်ား၊ ဗြီဒီယိုမ်ားသည္လည္း လူငယ္မ်ား ေပၚတြင္ လႊမ္းမိုးမႈရွိသည္ဟုလည္း ပညာရွင္မ်ားက ဆိုသည္။ အဆိုပါ ဂိမ္းမ်ား ဗြီဒီယိုမ်ားကို ထိေတြ႕ေန သည့္ ကေလးငယ္မ်ားႏွင့္ ေယာ က္်ားေလးမ်ားတြင္ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာ ျပႆနာျဖစ္ပြားမႈမ်ားသည္ဟု ေဒါက္ တာေဒၚနီလာၾကဴက ဆိုသည္။ လူ တစ္ဦးအတြက္ သိမႈသည္ အသက္ ၁၆ ႏွစ္ေလာက္တြင္မွ စတင္ဖြံ႕ၿဖိဳး ျခင္းျဖစ္သည့္အတြက္ ငယ္သည့္ က ေလးမ်ားကို မည္သို႔ေသာဂိမ္းမ်ဳိးကို ကစားသင့္သည္၊ မည္သည့္တီဗြီအစီ အစဥ္ကို ၾကည့္သင့္သည္ဆိုသည္ကို မိဘမ်ားက ေရြးခ်ယ္ေပးသင့္သည္ ဟု သူမကေျပာသည္။
“စိတ္က်န္းမာေရးလို႔ေျပာရင္
ပီပီ ျပင္ျပင္ ေပၚေပၚထင္ထင္ေတြ႕ရတဲ့ ေရာဂါမ်ဳိးမွ မဟုတ္ဘူးေလ။ ေနာက္ ၿပီးမသိသာတဲ့
စိတ္ဖိစီးတယ္ဆိုတာ မ်ဳိး စိတ္က်တယ္ဆိုတာမ်ဳိး အကုန္ ပါတယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာက
လက္ရွိ အေနအထားအရ ဒါနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ေဒတာေကာက္ထားတာ မရွိေသး ဘူး။ သန္းေခါင္စာရင္း
ေနာက္ပိုင္း ေတာ့ ေကာက္လာႏိုင္တယ္”ဟု ကု လသမဂၢလူဦးေရရန္ပံုေငြအဖြဲ႕မွ
လက္ေထာက္ဌာေန ကိုယ္စားလွယ္ ေဒါက္တာေန၀င္းကဆိုသည္။
ေက်ာင္းမ်ားတြင္လည္း လူငယ္ မ်ားအတြက္ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာ ပညာ ေပးသည့္ အစီအစဥ္ေတြ လုပ္သင့္ သည္ဟု ၎င္းကဆိုသည္။ လူငယ္ မ်ားအေနျဖင့္ေက်ာင္းမ်ားတြင္ ပညာ ေရးႏွင့္ တြဲ၍လုပ္ရမည့္ အလုပ္ေတြ ရွိေနသည္ဟုလည္း ဆိုသည္။ အခ်ဳိ႕ ေသာ ႏိုင္ငံမ်ားတြင္ ဖြံ႕ၿဖိဳးမႈႏွင့္တြဲ ဖက္ၿပီး သင္ၾကားမႈမ်ားရွိေနသည္ဟု လည္း ဆိုသည္။ “ေက်ာင္းစာသင္ ရင္းနဲ႔ တြဲၿပီးသင္ရတဲ့ ကိစၥမ်ဳိးေလး ေတြ ဘာပဲေျပာေျပာ စိတ္က်န္းမာ မႈကိုေတာ့ အေထာက္အကူျပဳပါ တယ္”ဟု ၎င္းကဆိုသည္။
“ကိုယ္ဘယ္သူလဲ၊ ကိုယ့္ရဲ႕ျဖစ္ ခ်င္တဲ့ ရည္မွန္းခ်က္က ဘာလဲ။ ကိုယ့္ ရဲ႕အားသာခ်က္ေတြ ဘာရွိလဲ။ ကိုယ့္ ရဲ႕အားနည္းခ်က္ေတြ ဘာရွိလဲ။ ဒါ မ်ဳိးျမင္တတ္ရင္ အခက္အခဲေတြကို ရင္ဆိုင္ႏိုင္သြားမယ္။
ေက်ာင္းမ်ားတြင္လည္း လူငယ္ မ်ားအတြက္ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာ ပညာ ေပးသည့္ အစီအစဥ္ေတြ လုပ္သင့္ သည္ဟု ၎င္းကဆိုသည္။ လူငယ္ မ်ားအေနျဖင့္ေက်ာင္းမ်ားတြင္ ပညာ ေရးႏွင့္ တြဲ၍လုပ္ရမည့္ အလုပ္ေတြ ရွိေနသည္ဟုလည္း ဆိုသည္။ အခ်ဳိ႕ ေသာ ႏိုင္ငံမ်ားတြင္ ဖြံ႕ၿဖိဳးမႈႏွင့္တြဲ ဖက္ၿပီး သင္ၾကားမႈမ်ားရွိေနသည္ဟု လည္း ဆိုသည္။ “ေက်ာင္းစာသင္ ရင္းနဲ႔ တြဲၿပီးသင္ရတဲ့ ကိစၥမ်ဳိးေလး ေတြ ဘာပဲေျပာေျပာ စိတ္က်န္းမာ မႈကိုေတာ့ အေထာက္အကူျပဳပါ တယ္”ဟု ၎င္းကဆိုသည္။
“ကိုယ္ဘယ္သူလဲ၊ ကိုယ့္ရဲ႕ျဖစ္ ခ်င္တဲ့ ရည္မွန္းခ်က္က ဘာလဲ။ ကိုယ့္ ရဲ႕အားသာခ်က္ေတြ ဘာရွိလဲ။ ကိုယ့္ ရဲ႕အားနည္းခ်က္ေတြ ဘာရွိလဲ။ ဒါ မ်ဳိးျမင္တတ္ရင္ အခက္အခဲေတြကို ရင္ဆိုင္ႏိုင္သြားမယ္။
တစ္နည္းအား
ျဖင့္ေျပာရင္ စိတ္ဓာတ္ႀကံ႕ခိုင္မႈ လုပ္ ေပးရမယ့္ အတိုင္းအတာေလးေတြ လည္း ရွိတယ္။
အေရးႀကီးတာက ေတာ့ စိတ္ဓာတ္ခိုင္မာဖို႔လိုတယ္”ဟု ေဒါက္တာေန၀င္းေျပာသည္။
ေက်ာင္းမ်ားတြင္မက မိဘေတြ ကလည္း ထိန္းသိမ္းသင့္တာ ထိန္း သိမ္း၍ လႊတ္ေပးသင့္သည္ကို လႊတ္ ေပးၿပီး လူငယ္မ်ားကိုယ္တိုင္ စဥ္း စားေတြးေခၚတတ္လာရန္ လုပ္ေပး သင့္သည္ဟုလည္း ဆိုသည္။
ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ လူငယ္ေရးရာ မူ၀ါဒမရွိေသးသည့္အတြက္ တစ္ခါ တစ္ရံတြင္လူငယ္ႏွင့္ပတ္သက္သည့္ အလုပ္မ်ားလုပ္ရာတြင္ ညႇိႏႈိင္းေဆာင္ ရြက္ရမည့္ ကိစၥမ်ား၊ ၀န္ႀကီးဌာနတစ္ ခုႏွင့္တစ္ခု ခ်ိတ္ဆက္ေဆာင္ရြက္ရ မည့္ ကိစၥမ်ား၊ အဖြဲ႕အစည္းမ်ားႏွင့္ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ရမည့္ ကိစၥမ်ား ႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး အားနည္းမႈမ်ားရွိေန သည္ဟု ဆိုသည္။
ေက်ာင္းမ်ားတြင္မက မိဘေတြ ကလည္း ထိန္းသိမ္းသင့္တာ ထိန္း သိမ္း၍ လႊတ္ေပးသင့္သည္ကို လႊတ္ ေပးၿပီး လူငယ္မ်ားကိုယ္တိုင္ စဥ္း စားေတြးေခၚတတ္လာရန္ လုပ္ေပး သင့္သည္ဟုလည္း ဆိုသည္။
ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ လူငယ္ေရးရာ မူ၀ါဒမရွိေသးသည့္အတြက္ တစ္ခါ တစ္ရံတြင္လူငယ္ႏွင့္ပတ္သက္သည့္ အလုပ္မ်ားလုပ္ရာတြင္ ညႇိႏႈိင္းေဆာင္ ရြက္ရမည့္ ကိစၥမ်ား၊ ၀န္ႀကီးဌာနတစ္ ခုႏွင့္တစ္ခု ခ်ိတ္ဆက္ေဆာင္ရြက္ရ မည့္ ကိစၥမ်ား၊ အဖြဲ႕အစည္းမ်ားႏွင့္ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ရမည့္ ကိစၥမ်ား ႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး အားနည္းမႈမ်ားရွိေန သည္ဟု ဆိုသည္။
“မူ၀ါဒလို႔ေျပာရင္
က်န္းမာေရးနဲ႔ ပတ္သက္တာေတြ ပညာေရးနဲ႔ပတ္ သက္တာေတြ အလုပ္အကိုင္အခြင့္ အလမ္း
က်ားမခြဲျခားမႈ အဲ့လိုဟာ မ်ဳိးေတြ အကုန္လံုးပါရမွာေပါ့။ မူ၀ါဒ ဆိုေတာ့ေလ။ အခုေတာ့
ျပင္ဆင္တဲ့ ကာလကိုေရာက္ေနၿပီ။ မၾကာခဏ လူငယ္ေတြနဲ႔ေတြ႕တယ္။ ဖိုရမ္ေတြ လုပ္တယ္။
ေဆြးေႏြးပြဲေတြလုပ္တယ္။ သူတို႔ဆီကေန အခ်က္အလက္ယူ တာေတာ့ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားၿပီးေန
ၿပီ။ အခုလိုအပ္ေနတာက တကယ္ ေရးမယ့္ ျပည္တြင္းျပည္ပပညာရွင္ ေတြေပါ့”ဟု
ေဒါက္တာေန၀င္းက ဆိုသည္။
ကုလသမဂၢ
လူဦးေရရန္ပံုေငြအ ဖြဲ႕၊ယူနီဆက္၊ယူနက္စကိုႏွင့္ လူမႈ ၀န္ထမ္းကယ္ဆယ္ေရးႏွင့္
ျပန္လည္ ေနရာခ်ထားေရး ၀န္ႀကီးဌာနအပါ အ၀င္ အျခားေသာ၀န္ႀကီးဌာနမ်ား၊ အဖြဲ႕အစည္းမ်ား
ပါ၀င္သည့္ အဖြဲ႕ဖြဲ႕ ကာ ျပင္ဆင္သည့္ကာလတြင္ ရွိေန ေၾကာင္းသိရသည္။ လူငယ္ မူ၀ါဒ
ေရးဆြဲရန္ သံုးႏွစ္ခန္႔ၾကာမည္ျဖစ္ ေၾကာင္း သိရသည္။
“ဒါေတြကို ရင္ဆိုင္ဖို႔လိုတယ္။ ေျဖရွင္းဖို႔လိုတယ္။ လူႀကီးေတြက လည္း အသိအမွတ္ျပဳဖို႔လိုတယ္။ အသိအမွတ္ျပဳတဲ့အခါက်ရင္ အျပစ္ ေတြေျပာေနမယ့္အစား ဒါေတြကို ဘာေၾကာင့္ျဖစ္တယ္။ ဘယ္လိုကာ ကြယ္မလဲ ျဖစ္လာတဲ့အခါ ဒီျပႆနာ ေတြကို ဘယ္လိုေျဖရွင္းမလဲ။ တိုင္း ျပည္တည္ေဆာက္တဲ့ေနရာမွာ လက္ တြဲၿပီးလုပ္ေဆာင္ႏိုင္ဖို႔က ႀကိဳးစား အားထုတ္ၿပီးေတာ့ ေရွာင္သြားလို႔မရ တဲ့ကိစၥေလးေတြကို အသိအမွတ္ျပဳ မယ္၊ ရင္ဆိုင္မယ္၊ ေက်ာ္လႊားသြား မယ္ဆိုရင္ အားလံုးက ေအာင္ေအာင္ ျမင္ျမင္နဲ႔ လူငယ္လူရြယ္အရြယ္ကို ျဖတ္ေက်ာ္ၿပီးမွ လူႀကီးျဖစ္ၾကမွာေပါ့”ဟု ဦးရဲျမင့္က ဆိုသည္။
“ဒါေတြကို ရင္ဆိုင္ဖို႔လိုတယ္။ ေျဖရွင္းဖို႔လိုတယ္။ လူႀကီးေတြက လည္း အသိအမွတ္ျပဳဖို႔လိုတယ္။ အသိအမွတ္ျပဳတဲ့အခါက်ရင္ အျပစ္ ေတြေျပာေနမယ့္အစား ဒါေတြကို ဘာေၾကာင့္ျဖစ္တယ္။ ဘယ္လိုကာ ကြယ္မလဲ ျဖစ္လာတဲ့အခါ ဒီျပႆနာ ေတြကို ဘယ္လိုေျဖရွင္းမလဲ။ တိုင္း ျပည္တည္ေဆာက္တဲ့ေနရာမွာ လက္ တြဲၿပီးလုပ္ေဆာင္ႏိုင္ဖို႔က ႀကိဳးစား အားထုတ္ၿပီးေတာ့ ေရွာင္သြားလို႔မရ တဲ့ကိစၥေလးေတြကို အသိအမွတ္ျပဳ မယ္၊ ရင္ဆိုင္မယ္၊ ေက်ာ္လႊားသြား မယ္ဆိုရင္ အားလံုးက ေအာင္ေအာင္ ျမင္ျမင္နဲ႔ လူငယ္လူရြယ္အရြယ္ကို ျဖတ္ေက်ာ္ၿပီးမွ လူႀကီးျဖစ္ၾကမွာေပါ့”ဟု ဦးရဲျမင့္က ဆိုသည္။
(စစ္ထက္ေအာင္
)
အတြဲ
၂ အမွတ္စဥ္ ၂၆၊ သည္ေလဒီးစ္ နယူးစ္ဂ်ာနယ္။
No comments:
Post a Comment