အစားအစာ ေၾကးမ်ားတာ ခ်စ္စရာမေကာင္းပါ

ကေလးမ်ား အစားအစာေၾကးမ်ား ျခင္းသည္ ကေလးငယ္ရွိေသာ မိဘမ်ားတြင္ ျဖစ္ေလ့ျဖစ္ထရွိေသာ ျပႆနာတစ္ခုျဖစ္ၿပီး ဆရာ၀န္အခ်ဳိ႕က ကေလးဘ၀ ႀကီးထြားဖံြ႕ၿဖိဳးမႈ၏ ပုံမွန္ျဖစ္စဥ္ တစ္ခုဟု ယူဆၾကသည္။ ၂၀ ရာခိုင္ႏႈန္းခန္႔ရွိေသာ ယေန႔ မူလတန္းကေလးမ်ား၏ မိဘမ်ားကလည္း သည္ကိစၥသည္ ၎တုိ႔ႀကံဳေတြ႕ေနက် ျပႆနာတစ္ခုဟု ဆုိသည္။ ကေလးမ်ားက အခ်ဳိ႕အစားအစာမ်ားကို စားဖို႔ျငင္းသည္။ မိဘေတြက ေခ်ာ့ေကြၽးတာကလည္း အၿမဲတမ္းေတာ့လည္း အဆင္မေျပ၊ မေအာင္ျမင္ပါ။ တစ္ခါတေလေတာ့ ကေလးေတြကို အတင္းကို စားေစရတာမ်ဳိး၊ ေနာက္တစ္ခါ ထပ္စားေစရတာမ်ဳိးေတြ လုပ္ရသည္။ ကေလးေတြ အစားေၾကးမ်ားသည့္အခါ မိဘေတြစိုးရိမ္ေလ့ရွိ တာက အာဟာရမျပည့္မီမွာကို စိုးရိမ္ၾကျခင္း ျဖစ္သည္။ တကယ္တမ္းတြင္မူ အစားအစာေၾကးမ်ား ျခင္း ေနာက္တြင္ သည့္ထက္ပိုႀကီးက်ယ္သည့္ ျပႆနာေတြ လည္း ရွိလာႏုိင္သည္။ တကၠသိုလ္မွ သုေတသီ မ်ားက အစားအစာေၾကးမ်ား သည့္  ကေလးမ်ားကို နီးနီးကပ္ ကပ္ ေလ့လာသုေတသနျပဳရာ စိတ္၀င္စား အံ့အားသင့္စရာ ေကာင္းသည့္ ေဖာ္ထုတ္ေတြ႕ရွိမႈ မ်ားကို ရရွိခဲ့သည္။

အစားအစာကို အလြန္အ မင္း ေၾကးမ်ားတတ္ေသာ ျပႆ နာရွိသည့္ ကေလးမ်ားသည္ စိတ္ ပုိင္းဆုိင္ရာ စိုးရိမ္မႈမ်ားႏွင့္ စိတ္ ဓာတ္က်ေနမႈမ်ား ရွိေနသည္ဟု ဆိုသည္။ အသင့္အတင့္ အစား ေၾကးမ်ားသည့္ ကေလးပင္လွ်င္ စိတ္ဓာတ္က်တတ္ျခင္း၊ လူမႈေရး ဆုိင္ရာ စိုးရိမ္ပူပန္မႈေတြ ရွိေန တတ္သည္ဟု ဆုိသည္။ အစား အစာကို အတန္အသင့္ေလာက္ သာ ေၾကးမ်ားတတ္သည့္ ကေလး ေတြမွာလည္း အေရးေပးမႈကိုလို ခ်င္ျခင္းႏွင့္ တက္ႂကြမႈ လြန္ကဲ ျခင္းဆုိသည့္ စိတ္ပုိင္းဆိုင္ရာ ျပႆနာေတြရွိသည္ဟု သုေတသီမ်ားက ဆုိသည္။ အစားအစာ ေၾကးမ်ားသည္၊ ဇီဇာေၾကာင္သည္ ဆုိရာ၀ယ္ ထ မင္းေကြၽးရာမွာ ခရမ္းခ်ဥ္သီးတုိ႔၊ ပန္းေဂၚဖီတို႔ကို မစားဘဲ ေၾကးမ်ားေသာ ကေလးေတြကိုဆိုလုိျခင္းမဟုတ္ပါ။ အိမ္မွာ ဘာႏွင့္ေကြၽးေကြၽး ဘာမဆို အလြယ္တကူ မစား တတ္ေသာ၊ အျခားသူေတြႏွင့္လည္း အတူစားရာမွာ ဘာလုပ္လုပ္ ေၾကးမ်ားျပႆနာရွာေနေသာ ကေလး မ်ားကို ဆိုလိုျခင္း ျဖစ္ပါသည္။ ‘‘တခ်ဳိ႕ကေလးေတြေပါ့။ ေတာ္တန္႐ုံမစားဘူး။ ဘာနဲ႔မွ စားမယ္။ ဘယ္အခ်ိန္မွစားမယ္။ ဘယ္သူနဲ႔မွ၊ ဘာလုပ္ေပးမွ စား မယ္။ အဲဒီလိုလူမ်ဳိးေတြဆုိရင္ ေတာ့ ျပႆနာစရွိလာၿပီ’’ဟု The Duke တကၠသိုလ္မွ ကေလးအ စားပုံမွန္မစားျခင္း ေလ့လာေရး ဌာန ဒါ႐ုိက္တာနန္စီဆူကာက ေျပာသည္။

‘‘ဒီလုိ ကေလးေတြမွာ ထိခိုက္မႈေတြက ပုံစံမ်ဳိးစံနဲ႔ ရွိတတ္ပါတယ္။ ဒီအစားေၾကးမ်ားတဲ့ ျပႆနာက ကေလးရဲ႕ က်န္းမာေရး၊ႀကီးထြားမႈ၊ လူမႈေရး ေဆာင္ရြက္မႈနဲ႔ မိဘနဲ႔ ကေလးၾကား ဆက္ဆံေရးကို ထိခိုက္ေစပါတယ္။ ကေလးအေနနဲ႔ ဘယ္သူကမွသူတုိ႔ကုိ  မယုံဘူးလုိ႔ ထင္သလို မိဘေတြကလည္း ဒီျပႆနာေတြေၾကာင့္ ကိုယ့္ကုိယ္ကိုယ္ အျပစ္တင္ၾကတယ္’’ နန္စီအပါအ၀င္ သုေတသီ မ်ားသည္ အဆုိပါ အစီအစဥ္အ တြက္ အသက္(၂)ႏွစ္မွ (၆)ႏွစ္ အၾကား ကေလး ၉၁၇ ဦးကို ေလ့ လာ သုေတသနျပဳခဲ့ၾကသည္။ ယင္းသုေတသနကို မၾကာေသးမီက ကေလးက်န္းမာေရး ဂ်ာနယ္ တြင္ ေဖာ္ျပခဲ့သည္။ အဆုိပါ ေလ့လာခ်က္အရ သုေတသီမ်ားက မိဘမ်ား အကြၽမ္း၀င္ရွိၿပီးသားျဖစ္ေသာ အေၾကာင္းအရာတစ္ခုကို  အတည္ျပဳႏုိင္ခဲ့ သည္။ အစားအစာ ေၾကးမ်ားမႈ အသင့္အတင့္ရွိေသာ ကေလးမ်ားသည္ အိမ္တြင္ အစားအစာမ်ား ႏွင့္ပတ္သက္၍ သာမန္ကေလးမ်ားထက္ ႏွစ္ဆမွ ငါးဆျပႆနာလုပ္တတ္ေသာ သေဘာရွိသည္။ အစားအစာေၾကးမ်ားမႈမွာ ေတာ္႐ုံႏွင့္ အလိုမက်တတ္ေသာ၊ ဇီဇာေၾကာင္ေသာ ကေလးမ်ား ကေတာ့ အိမ္အျပင္ဘက္တြင္ အစာစားလွ်င္ အစားအစာႏွင့္ ပတ္သက္၍ ႐ုိး႐ုိးကေလးမ်ား ထက္ ႏွစ္ဆေလာက္ ျပႆနာရွာ တတ္သည့္ သေဘာရွိသည္ဟု ဆုိပါသည္။

ထိုသုေတသန ျပဳမႈအရ ကေလးမ်ား၏ အစားစားျခင္း အေလ့အထသည္ ၎တုိ႔႐ုပ္ပုိင္း ဆုိင္ရာ ေနထုိင္မႈႏွင့္ အိမ္မွာျပ ႆနာရွိမႈတို႔ႏွင့္လည္း ဆက္စပ္ ေနတတ္သည္ဟု ဆုိသည္။ အခ်ဳိ႕အစားအစာေတြကို ေၾကးမ်ားၿပီး ျငင္းဆန္တတ္ေသာ ကေလးမ်ားသည္ မိသားစုမွာ ႐ုိက္ပုတ္ႏွိပ္စက္မႈမ်ားႏွင့္ စိတ္ ဓာတ္က်ေရာဂါရွိေသာ အေမႏွင့္ အတူ ေနရသူမ်ားျဖစ္ဖို႔ မ်ားသည္ ဟုလည္း သုေတသီမ်ားက ေျပာ သည္။ သည္ေနရာမွာ စိတ္ပူစရာ မလိုတာက အစားအစာေၾကးမ်ား ျခင္း၊ ဇီဇာေၾကာင္ျခင္းဆုိသည္ မွာ ကေလးမ်ားဆီမွာ အၿမဲတမ္း ထာ၀ရ ရွိေနေသာ အရာမဟုတ္ ပါ။ မ်ားေသာအားျဖင့္ ကေလးေတြ ႀကီးေကာင္၀င္ၿပီး အရြယ္ ေရာက္သည့္အခါ သည္အက်င့္ လည္း ေပ်ာက္သြားတတ္သည္။ သို႔ေသာ္ တခ်ဳိ႕ေတြကေတာ့ အက်င့္ ေပ်ာက္မသြားဟုဆုိ သည္။ သည္လုိဆုိပါက သည္လို ကေလးေတြကို အေရးထား အာ ႐ုံစိုက္ၿပီး ေျဖရွင္းဖုိ႔ လိုသည္။ မိဘမ်ားအေနျဖင့္ နားလည္သူမ်ားဆီမွာ အကူအညီေတာင္းခံၿပီးသည္ျပႆနာကို ေျဖရွင္းသင့္သည္။ ‘‘ကေလးအားလုံးက လူႀကီးျဖစ္လာတဲ့ အခ်ိန္က်ရင္ အစားအစာေၾကးမ်ားတာ၊ အစားေရြးစား တာေတြ ရွိေနေတာ့မွာ မဟုတ္ပါ ဘူး။ ဒါေပမဲ့ သည္လုိကေလးဘ၀ အစားအစာေၾကးမ်ားတဲ့ ကေလး ေတြမွာ ငယ္စဥ္မွာ က်န္းမာေရး နဲ႔ ဖံြ႕ၿဖိဳးမႈေတြ ထိခိုက္တာကို ေတြ႕ရပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ မိဘ ေတြကို ကူညီၿပီးသည္ ျပႆနာ ကို ကူညီေျဖရွင္းဖို႔ စဥ္းစားသင့္ပါ တယ္’’ဟု သုေတသီနန္စီဆူကာ က ေျပာၾကားခဲ့သည္။

(၀ါရွင္တန္ပို႔စ္သတင္းစာပါ Your Kid's Picky Eating May Not be so Harmless After All ေဆာင္းပါးကို ထားထားျမင့္ ဘာသာျပန္ဆုိသည္။)

အရြယ္မတုိင္မီသူေတြဖတ္ဖို႔

ယခု ၂၀၁၅ ႏွစ္ဆန္း အခါသမယ ဇန္နဝါရီလလယ္ပိုင္းရက္ေတြအတြင္းဆီတုန္းက ျမန္မာႏိုင္ငံရန္ ကုန္ၿမိဳ႕ေတာ္၌ မည္သည့္ အခါကမွ မက်င္းပဖူးခဲ့သည့္စာေပပြဲေတာ္ ႀကီးတစ္ခု က်င္းပျဖစ္ခဲ့ပါသည္။ Nobel-Myanmar Literary Festival ပင္ျဖစ္ပါသည္။ ႏိုဗယ္ ျမန္မာစာေပပြဲေတာ္ဟု ဆိုၾကပါ စို႔။ စာေပအႏုပညာႏွင့္ ပတ္သက္သူမ်ားအားလံုး ကိုယ့္အသိႏွင့္ ကိုယ္ ပါဝင္ေဆာင္ရြက္လိုက္ၾက သျဖင့္ တကယ့္ကို ၿခိမ့္ၿခိမ့္သဲသည့္ ပြဲေတာ္ႀကီးျဖစ္သြားခဲ့ရပါသည္။ စာအုပ္ေစ်းမ်ား၊ ေဟာေျပာပြဲမ်ား၊ စင္တင္ျပဇာတ္မ်ား၊ စာေပေဆြးေႏြးပြဲမ်ား၊ စာေပစကား ဝိုင္းမ်ား၊ ေရးသူဖတ္သူထုတ္ေဝသူမ်ား။

ထို ၂၀၁၅ ႏိုဗယ္ျမန္မာစာေပ ပြဲေတာ္၏ အထူးျပဳဦးတည္ရာနယ္ပယ္က စာေပႏွင့္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး။

ယခုစာေပပြဲေတာ္တစ္ခုထပ္ မံက်င္းပႏုိင္ရန္အတြက္ စာေပ ေလာကသားတို႔ စိုင္းျပင္းလ်က္ရွိ ၾကျပန္ပါၿပီ။ ၂၀၁၆ ႏွစ္ဆန္း၌ က်င္းပရန္ ရည္ရြယ္ထားၾကၿပီး သည္တစ္ခါ ဦးတည္ရာက ကေလးစာေပ၊ ကေလးတို႔အတြက္ ျဖစ္ပါသည္။ ကေလးဟုဆိုလိုက္ရ ေသာ္လည္း သူတို႔ႏွင့္ နယ္နိမိတ္ ခ်င္းထိစပ္ေနသည့္ လူငယ္စာေပ လည္း သိုးကာသီကာျဖင့္ ပါ ေကာင္းပါႏုိင္မည္ေပါ့။ ထား။ ထို Nobel-Myanmar Literary Festival (children)အတြက္ အႀကိဳအစည္းအေဝးပြဲက ေလးတစ္ပြဲလုပ္ရာ ထုိပြဲသို႔ေရာက္ သြားရပါသည္။ ဘာေတြလုပ္မယ္၊ ညာေတြလုပ္မယ္၊ ဘယ္သူဘာ လုပ္၊ ဘယ္ဝါဘာလုပ္ညိႇႏိႈင္းၾက သည့္ပြဲပဲျဖစ္ပါသည္။ ထိုလုပ္ ေဆာင္ရန္ဆံုးျဖတ္ၾကရာ၌ အေရး ႀကီးေသာတစ္ခုမွာ ကေလးစာေပ ထုတ္ေဝျခင္း။ ကေလးမ်ားဖတ္ဖို႔။ လူႀကီးမ်ားဖတ္ဖို႔မဟုတ္။ 

တိုက္တုိက္ဆုိင္ဆုိင္ ယခု ရက္ပိုင္းကေလးအတြင္း၌ အေရး ႀကီးသည့္အစည္းအေဝးကေလး တစ္ခုတက္ရပါသည္။ မူလတန္း ဖတ္စာစာအုပ္ျပဳစုေရးသားမႈႏွင့္ ပတ္သက္၍ အႀကံေပးရသည့္အ စည္းအေဝး။ ထုိအစည္းအေဝးသို႔ တက္ေရာက္လာသူ ႏိုင္ငံျခားသား တစ္ေယာက္က စကားျပန္မွတစ္ဆင့္ ေျပာေသာ စကားတစ္ခြန္းမွာ ေတာ္ေတာ္ကေလး စဥ္းစားဖို႔ ေကာင္းပါသည္။ ေက်ာင္းသင္႐ိုးပါ ျမန္မာစာကို အေထာက္အကူျပဳရန္အတြက္ ေက်ာင္းျပင္ပဖတ္စရာ စာအုပ္မ်ားကို ကေလးတို႔အတြက္ ေရးသားေပးၾကပါရန္ဟု ထိုႏုိင္ငံျခားသားက ေမတၱာရပ္ခံေနျခင္းပင္ ျဖစ္ပါသည္။ 

ကေလးတို႔ဖတ္စရာတဲ့။
ကေလးတို႔ဖတ္ဖို႔တဲ့။
ကေလးစာေပတဲ့။
ကြၽန္ေတာ္တို႔မွာ ေပါႂကြယ္ဝ ၾကပါရဲ႕လား။

ကေလးတို႔ဖတ္စရာ စာေပအႏုပ ညာဆိုသည္က လြယ္မေယာင္ႏွင့္ ခက္၊ တိမ္မေယာင္ႏွင့္ နက္ပါ သည္။ စြတ္ရြတ္ၿပီး ခ်ေရးလိုက္၍ ရသည္မ်ိဳးမဟုတ္ပါ။ 

မမ ဝဝ
ထထ က
အက ပထမ။
ကပါ ကပါ
မမရာ
ညည လသာသာ
ညအခါ
ငါစာရ
မမ ဝဝ
ထထ က။

ယင္းမွာ ႏိုင္ငံေက်ာ္ကဗ်ာ ဆရာႀကီး ‘‘တင္မုိး’’၏ ‘‘မမဝဝ’’က ေလးကဗ်ာျဖစ္ပါသည္။ အ ေၾကာင္းအရာက ကေလးဘဝပတ္ ဝန္းက်င္အေၾကာင္းအရာ။ ကဗ်ာပါ စကားလံုးေတြက ႐ိုး႐ိုးဗ်ည္းႏွင့္ ႐ိုး႐ိုးသရေတြခ်ည္း။ ယပင့္၊ ရရစ္၊ ဝဆြဲ၊ ဟထုိးမပါ။ အသတ္မပါ။ အ ႏွင့္ အာ ကိုသာ အေျခခံၿပီးေရး ထားေၾကာင္း ေတြ႕ရပါလိမ့္မည္။ 

ပါပီကေလး
ပု တု တု။
သူ႔စကားက
ဝု ဝု ဝု။
သူ႔စကား လူမသိ
လူ႔စကား သူမသိ
သနားပါဘိ။

ယင္းကမူ‘‘ေဒါက္တာေမာင္ျဖဴး’’၏ ‘‘ပါပီကေလး’’ကေလးကဗ်ာ။ အေၾကာင္းအရာက ကေလးႀကိဳက္ေခြးကေလးအေၾကာင္း။ ကဗ်ာတစ္ပုဒ္လံုး၌ အသတ္မပါ။ ဗ်ည္းတြဲမပါ။ အအာအား၊ အိအီအီး၊ အုအူအူးသာပါသည့္ကဗ်ာ။ 

ကေလးတို႔ဖတ္ဖို႔ဆိုသည္မွာ ဉာဏ္ႀကီးသူတို႔က အေသအခ်ာ ခ်င့္ခ်ိန္တြက္ဆၿပီးမွ ခ်ေရးသား ထားခဲ့ျခင္းျဖစ္ေပရာ လြယ္ကူ ေသာအလုပ္ကား မဟုတ္ပါ။ ထို႔ေၾကာင့္ ဆရာတင္မိုးက ငယ္ငယ္တုန္းက လူႀကီးကဗ်ာေရး တယ္။ ႀကီးလာေတာ့ ကေလးက ဗ်ာေရးတယ္ဟု ဆိုခဲ့ျခင္းျဖစ္ပါ သည္။ ကေလးတို႔အတြက္ သင့္၊ မသင့္ဆိုသည္ကို ႀကီးမွသာ ခ်ိန္ ဆႏိုင္မည္မဟုတ္လား။ 

ျမန္မာႏုိင္ငံ၌ ကေလးစာေပအ မည္ခံကာ ကဗ်ာ၊စကားေျပအေထြ ေထြထြက္ရွိပါသည္။ စာအုပ္အ မ်ားစုက အေရာေရာအေထြးေထြး ထြက္ေနၾကျခင္းျဖစ္ရာ မည္သည့္ အသက္အရြယ္အတြက္ မည္သို႔ ေသာအဆင့္ (Level)ႏွင့္ျပဳစုေရး ထားေလသလဲဆိုသည္ကို မသိ ပါ။ ေရးသူထုတ္သူ မည္သို႔ေသာ မူႏွင့္ ျပဳစုေရးသားတည္းျဖတ္ ထုတ္ေဝေနသလဲဆိုသည္ကို မခန္႔ မွန္းတတ္ပါ။ ျမန္မာႏိုင္ငံ ျပင္ပမွာက က ေလးတို႔ ဖတ္စရာကို သီးျခားျပဳစု ပါသည္။ ဗ်ည္းအဆင့္၊ သရအ ဆင့္၊ စကားလံုးအဆင့္ စသည္ျဖင့္ ဖတ္မည့္ကေလး၏အသက္ႏွင့္ အတန္းကိုပါခ်ိန္ဆကာ ဖတ္စရာမ်ား ကို ေရးသားေပးၾကျခင္းျဖစ္ပါ သည္။ ဥပမာဆုိၾကပါစို႔။ Sophie’s World ။ ကြၽန္ေတာ္တို႔ဆီ၌လည္း  ဆိုဖီ၏ကမၻာ စသည္ျဖင့္ လူသိမ်ား ပါသည္။ ထုိစာအုပ္ကိုေရးသူ Jostein Gaarder က ကမၻာ႔အ ေတြးအေခၚမ်ားကို ဆယ္ေက်ာ္သက္တို႔နားလည္ေစရန္ ဝတၳဳပံုစံ ျဖင့္ ဘာသာစကားအဆင့္ကို ေအာက္သို႔ေလ်ာဆင္းကာ ေရး ထားခဲ့ျခင္းျဖစ္ပါသည္။ ေကာင္းလြန္းသျဖင့္ မူရင္းေနာ္ေဝးဘာသာ မွ တစ္ဆင့္ ဘာသာအသီးသီးသို႔ ျပန္ခဲ့ရေသာ စာအုပ္ျဖစ္ပါသည္။

Philosophy for Kids  တဲ့။Philosophy for Teens တဲ့။ နက္ နဲသည့္အေတြးအေခၚမ်ားကိုပင္ ကေလးတို႔အတြက္၊ ဆယ္ေက်ာ္သက္အတြက္ ထုတ္ေဝၾကပါ သည္။ ေရာ္ဘင္ဆင္ခ႐ူးဆိုး (Robinson Crusoe)ကိုလည္း ကေလးဖတ္ဖို႔ ထုတ္သည္။ ေမွ်ာ္တလင့္လင့္ (Great Expectations)ကိုလည္း ကေလးဖတ္ဖုိ႔ ထုတ္သည္။ ပင္လယ္ျပာနဲ႔တံငါအို(The old man and the sea)ကိုလည္း ကေလးဖတ္ဖို႔ ထုတ္သည္။ ေလ႐ူးသုန္သုန္(Gone with the Wind)ကိုလည္း ကေလးဖတ္ဖို႔ ထုတ္သည္။ သူတို႔က မူရင္းကို အက်ဥ္း ခ်ံဳ႕လုိက္႐ံုသက္သက္မွ် မဟုတ္ ပါ။ ဘာသာစကားအဆင့္အလုိက္ သံုးစြဲကာ ျပန္ေရးျခင္းျဖစ္ပါသည္။ ကြၽန္ေတာ္တို႔ဆီမွာ ထုိကိစၥ အား အလြန္နည္းပါသည္။ ျမန္မာ ကေလးတို႔ဖတ္ဖို႔ရာ ကြၽန္ေတာ္တို႔ ေရးၾကရာ၌ အသစ္ကိုပဲ ေရးေရး၊ အေဟာင္းကိုပဲ ျပန္ေရးေရး ဘာ သာစကားကိစၥကို အေလးထားေစ ခ်င္ပါသည္။ ခပ္တိုတိုကေလး ေရးလိုက္လွ်င္ ကေလးတို႔အတြက္ ျဖစ္ကေရာ့ဟု သေဘာထား၍ မရႏိုင္ပါ။

ကေလးစာေပပြဲေတာ္အမီ ကေလးဆန္ဖို႔ရာ ႀကိဳးစားၾကပါဦး စို႔ရဲ႕။

ေမာင္သာခ်ိဳ

ကေလးစကား

လူ႔ပတ္ဝန္းက်င္မွာ ဆက္သြယ္ဖို႔အတြက္ စကားဆိုတာကို မေျပာမျဖစ္ ေျပာၾကရပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ ကိုယ့္ရင္ထဲက ခံစားခ်က္ေတြ၊ ျဖစ္ခ်င္တဲ့ဆႏၵေတြကို သူမ်ားတကာသိေအာင္ေျပာျပမွ ျဖစ္တာကိုး။ တခ်ိဳ႕ေတြက စကားေျပာကၽြမ္းက်င္တယ္၊ စကားေျပာေကာင္းတယ္လို႔ အသိအမွတ္ျပဳခံရတယ္။ ဘာေၾကာင့္မ်ားလဲ။ တစ္ဖက္သား စိတ္ခ်မ္းသာေအာင္ လိုရင္းကို ထိထိမိမိေျပာတတ္သူေၾကာင့္ ပဲေပါ့။ ကိုယ့္စကား နားေထာင္မယ့္သူကို ေဝဖန္ ေထာက္ျပတာမ်ိဳဳးပဲျဖစ္ျဖစ္ မ႐ုိင္းေအာင္၊ နားဝင္ခံသာေအာင္ေျပာႏုိင္တဲ့ အရည္အေသြးမ်ိဳးကို စကားေျပာေကာင္းသူေတြ ပိုင္ဆိုင္ေလ့႐ွိၾကတယ္။ စကားပရိယာယ္လည္း ၾကြယ္သလို ဥပမာ ဥပေမယ်ေလးေတြနဲ႔ ႐ွင္းလင္းျပႏုိင္စြမ္းလည္း႐ွိတယ္။ စကားမ်ားျခင္းနဲ႔ စကားေျပာေကာင္းျခင္းတုိ႔ရဲ႕ ျခားနားခ်က္ကို ေကာင္းေကာင္းႀကီး နားလည္ သေဘာေပါက္ထားတာျဖစ္လို႔ အေၾကာင္းအရာတစ္ခုခုကို ေျပာမယ္ၾကံရင္ လိုရင္းတို႐ွင္းပဲေျပာတယ္။ ေဝ့ဝိုက္ၿပီး စကားေၾကာ႐ွည္ေနရင္ နားေထာင္ရတဲ့သူ စိတ္မ႐ွည္ျဖစ္တတ္တာကို ေကာင္းေကာင္းႀကီး သေဘာေပါက္ထားတယ္။

တခ်ိဳ႕က်ျပန္ေတာ့ ရင္ထဲမွာ ဘာမွမထားတတ္ဘူး။ ေျပာစရာ႐ွိရင္ ဘြင္းဘြင္းပဲ ေျပာခ်လိုက္ရမွ ရင္ထဲေပါ့သြားတယ္လို႔ ဆိုတယ္။ မွန္တယ္၊ အဲဒီလို ပြင့္လင္းတဲ့ ဘြင္းဘြင္းသမားေတြအတြက္ ရင္ထဲေပါ့သြားေပမယ့္ အေျပာခံရသူေတြ အတြက္ေတာ့ ပိႆာေလးေဘးပစ္မို႔ ရင္ထဲေအာင့္သြားမွာေတာ့အမွန္ပဲ။ ျပီးေတာ့ အေျပာခံရေလျခင္းရယ္လို႔ တႏုံ႔ႏုံ႔ ခံစားသြားရျပီသာမွတ္။ ဒီေတာ့ အသိဥာဏ္ၾကြယ္တဲ့ သူေတြအတြက္ စကားေျပာတဲ့အခါ ေ႔႐ွေနာက္ဆင္ျခင္ျပီး ထိန္းေျပာတတ္တာ အက်င့္တစ္ခုလိုပါပဲ။ ေကာက္ပင္ရိတ္လွီး အစခ်ီတဲ့စကားၾကီးဆယ္မ်ိဳးကို မကၽြမ္းမက်င္ဘူးပဲထား ေျပာသင့္တဲ့စကားကို အေျခအေနနဲ႔ အခ်ိန္အခါကိုၾကည့္ျပီး ေျပာဆိုတတ္ဖို႔ေတာ့လိုမယ္။ ရင္ထဲကခံစားခ်က္မွန္သမွ်ကို စကားလံုးအျဖစ္ ဖြင့္မထုတ္ဘဲ ေျပာသင့္သမွ်သာေျပာ၊ မ်ိဳခ်သင့္သေလာက္မ်ိဳခ်ႏွင့္ စကားလွေအာင္ ေျပာတတ္တာကို လူၾကီးစကားလို႔ သတ္မွတ္မယ္ဆိုရင္ေပါ့။ ဘာစကားလံုးေ႐ြးခ်ယ္မႈမွ မ႐ွိဘဲ ရင္ထဲ႐ွိသမွ် အမွန္အတုိင္း ဖြင့္ေျပာပစ္တတ္တာကို ကေလးစကားလို႔႔ပဲဆိုပါရေစ။

ကေလးသဘာဝ လြတ္လြတ္လပ္လပ္ၾကီး ေဆာ့ကစားလို႔ ေနခ်င္တယ္။ အခ်ိန္တန္အိပ္မယ္၊ စားမယ္ ဘာဆိုဘာမွ အပူအပင္မ႐ွိဘူး။ ဒါေပမယ့္ ေက်ာင္းထားရမယ့္အခ်ိန္ ေရာက္လာတဲ့အခါ (မ်ားေသာအားျဖင့္ စိတ္မပါၾကဘူး) ေက်ာင္းတက္ၾကရသည္ပဲေပါ့။ စိတ္လြတ္ကုိယ္လြတ္ မဟုတ္ေတာ့ဘဲ စည္းကမ္းေဘာင္တစ္ခုထဲမွာ ေနၾကရတဲ့အခါ သူတို႔ေလးေတြရင္ထဲက ခံစားခ်က္ေတြကို အ႐ွိအတိုင္း ထုတ္ေဖာ္ခြင့္ရမယ္ဆိုရင္ …

ႏိုင္ငံတကာကေလးေတြ တက္ေရာက္သင္ၾကားေနတဲ့ ေက်ာင္းတစ္ေက်ာင္းမွာ အတန္းစံုက ကေလးေတြကို ေက်ာင္းႏွင့္ပတ္သက္ျပီး လြတ္လြတ္လပ္လပ္ ေရးခြင့္ေပးတဲ့အခါ သိခြင့္ရတဲ့ ကေလးစကားတစ္ခ်ိဳ႕ကို ေဖာ္ျပလိုက္ပါသည္။ သူတို႔လက္ေရးေလးေတြႏွင့္ေရးျပီး နံရံကသင္ပုန္းေပၚမွာ ကပ္ထားတာေတြကေတာ့….

“ေက်ာင္းဆိုတာဆူညံျပီး ႐ႈပ္ယွက္ခတ္ေနတဲ့ေနရာၾကီးပဲ၊ ေနခ်င္တိုင္းေနလို႔မရ၊ သြားခ်င္တိုင္းသြားလို႔မရဘူး။ တစ္ခ်ိန္လံုးလိုလို တန္းစီျပီးသြားလာေနရတယ္။ ေက်ာင္းအုပ္ဆရာၾကီးေျပာတဲ့ စည္းကမ္းေတြ၊ ဆံုးမစကားေတြခ်ည္း မနက္တိုင္းၾကားေနရတယ္။ စာၾကည့္တိုက္ဆိုလို႔သြားပါတယ္။ သားေရေဟာင္းအနံ႔နဲ႔ စာအုပ္ေတြခ်ည္းပဲ၊ အဲဒါကၽြန္ေတာ္တက္ေနရတဲ့ေက်ာင္းေပါ့။”

ေနာက္တစ္ေယာက္ကေတာ့……..
“တစ္ခ်ိန္လံုးျငိမ္ျငိမ္ေလးေနရတာ ကၽြန္ေတာ္စိတ္ညစ္မေနတတ္ဘူး။ ကၽြန္ေတာ္ေလ စက္ဘီးစီးျပီးသြားေနရတဲ့အခါ လြတ္လပ္လိုက္တာဗ်ာ။ ေလေတြကတိုက္လို႔ ပန္းကေလးေတြကို ၾကည့္လိုက္ ဌက္ကေလးေတြကုိၾကည့္လိုက္နဲ႔ တအားေပ်ာ္ဖို႔ေကာင္းတာ။ ေက်ာင္းမွာက်ေတာ့ ထိုင္ဆိုထိုင္ ထဆိုထ၊ ကိုယ့္စိတ္နဲ႔ကိုယ္ ဘာမွလုပ္ခြင့္မ႐ွိဘူး။ တစ္ခုေတာ့႐ွိတာေပါ့။ ကၽြန္ေတာ္စိတ္ဝင္စားတဲ့ ပထဝီဝင္ဘာသာရပ္ကို သင္ရရင္ေပါ့။ ေတာေတာင္ေတြနဲ႔ ကမာၻ႔ႏုိင္ငံအေၾကာင္းေတြေလ။”

ျပည္တြင္းစစ္ျဖစ္ေနတဲ့ ႏုိင္ငံတစ္ႏုိင္ငံကေနေရာက္လာတဲ့ ေက်ာင္းသားတစ္ဦးရဲ႕ အဆိုကေတာ့ “ကၽြန္ေတာ့္ဇာတိက တီေမာႏုိင္ငံပါ။ စစ္ျဖစ္ျဖစ္ခ်င္းကၽြန္ေတာ္တို႔မိသားစုက ဒီၾသစေတးလ်ႏုိင္ငံကို ေျပာင္းလာခဲ့ၾကတာပါ။ အစတုန္းကဆို ကၽြန္ေတာ္ဒီမွာဘယ္လုိမွ မေပ်ာ္ဘူး မေနတတ္ဘူး။ တီေမာကိုပဲျပန္ခ်င္ေနတယ္။ ဒါေပမယ့္ ဒီမွာေနမွျဖစ္မယ္သားလို႔ အေမကေျပာတယ္။ ကၽြန္ေတာ္ကေမးတယ္။ အေမ … ဒါဆိုရင္ေကာင္းျပီ၊ ကၽြန္ေတာ္ေက်ာင္းကို မနက္ျဖန္တက္လို႔ရမလား” ဆိုေတာ့ အေမက – ရတယ္သား၊ အေမလိုက္ပို႔ေပးမယ္တဲ့။မုိးလင္းတာနဲ႔ အေမက ကၽြန္ေတာ့္ပစၥည္းေတြ အဆင္သင့္စီစဥ္ေပးတယ္။ မနက္စာ စားျပီးျပီးခ်င္းမွာပဲ ေက်ာပိုးအိတ္လြယ္ျပီး ေက်ာင္းကိုသြားရတယ္။ ေက်ာင္းေရာက္ေတာ့ ေက်ာင္းအုပ္ဆရာမႀကီးက ကၽြန္ေတာ့္ကိုေခၚၿပီး တစ္ေက်ာင္းလံုးကို လွည့္ပတ္ပတ္တယ္။ ကၽြန္ေတာ္တက္ရမယ့္အတန္းမွာ  ဆရာကကၽြန္ေတာ့ကို အတန္းေဖာ္ေတြအားလံုးနဲ႔ မိတ္ဆက္ေပးတယ္။ သူတို႔အားလံုးက ကၽြန္ေတာ့္အေပၚ ၾကင္ၾကင္နာနာ ဆက္ဆံၾကတယ္။ စစ္ျဖစ္တဲ့ႏုိင္ငံက လာတာဆိုၿပီး ဂ႐ုလည္းစိုက္ၾကတယ္။ အခုဆိုရင္ ကၽြန္ေတာ္ေက်ာင္းတက္
ရတာေပ်ာ္ေနၿပီ။ ၾသစေတးလ်ကုိလည္းခ်စ္သြားၿပီ။”

ေက်ာင္းသူေလးတစ္ေယာက္ေရးထားပံုက – “ကၽြန္မက ေက်ာင္းစာအားလံုး ဝါသနာပါတယ္။ ဂဏန္းသခ်ၤာကလြဲလို႔ေပါ့။ ဘယ္မေကာင္းဆိုးဝါးကမ်ား ဒီဂဏန္းသခ်ၤာဆိုတာၾကီးကို တီထြင္ထားပါလိမ့္။ ဦးေႏွာက္ပူေအာင္စဥ္းစားရတဲ့ ဒီဘာသာရပ္ၾကီးကို ကၽြန္မအမုန္းဆံုးပဲ”

အၾကားအား႐ုံခ်ိဳ႕တဲ့ေနတဲ့ ေက်ာင္းသားတစ္ေယာက္ကေရးထားတယ္။

“ဒီကမာၻၾကီးမွာ နားၾကားသူေတြေရာ မၾကားႏုိင္သူေတြပါ ႐ွိေနၾကတာကို ကၽြန္ေတာ္လက္ခံပါတယ္။ ကၽြန္ေတာ့္နာမည္ ေရာဘတ္လင္းမ္ပါ။ ကၽြန္ေတာ္ နားမၾကားရသူတစ္ဦး ျဖစ္ေပမယ့္ ၾကားႏုိင္တဲ့ သူငယ္ခ်င္းေတြနဲ႔အတူ ကစားေလ့႐ွိပါတယ္။ သူတို႔ကကၽြန္ေတာ့္ကို ခင္ၾကတယ္။ ကၽြန္ေတာ္ေရာေပါ့။ နားၾကပ္ (နားၾကားကိရိယာ) တပ္ထားရတာကို ကၽြန္ေတာ္မႀကိဳက္ဘူး။ နားၾကပ္နဲ႔ သီခ်င္းနားေထာင္ရတာကိုပဲ ၾကိဳက္တယ္။ ကၽြန္ေတာ္တို႔ အတန္းပိုင္ဆရာက သိပ္သေဘာေကာင္းတယ္။ ကၽြန္ေတာ္သေဘာက်တယ္။ ဆရာက တစ္ခါတစ္ေလမွ ေဒါသတႀကီး ျဖစ္တတ္တာပါ။ ေက်ာင္းဆိုတာ အိမ္နဲ႔မတူတဲ့ ေပ်ာ္စရာေနရာေလးတစ္ခုပါဗ်ာ”

ႏြမ္းပါးလို႔ ခက္ခက္ခဲခဲေက်ာင္းတက္ေနရတဲ့ ေက်ာင္းသားေလး တစ္ေယာက္ကေတာ့
“ကၽြန္ေတာ့္ကမာၻမွာ သူငယ္ခ်င္းေတြေရာ ရန္သူေတြပါ႐ွိတယ္။ ကၽြန္ေတာ္ ဆင္းရဲတာကို ခ်မ္းသာတဲ့ ေက်ာင္းသားတခ်ိဳ႕က ႏွိမ္တယ္၊ ဝိုင္းစၾကတယ္။ ကၽြန္ေတာ္ေလ သူတို႔ကို ျပန္ၿပီးႏွိမ္လို႔ရတဲ့သူ ျဖစ္ခ်င္လိုက္တာဗ်ာ။ ဒါမွ သူတို႔ဘယ္လိုခံစားရမလဲဆိုတာသိခ်င္လို႕။ ဒါေပမယ့္ ကၽြန္ေတာ့္ကိုခင္တဲ့ သူငယ္ခ်င္းေတြကေတာ့ အားေပးပါတယ္ဗ်ာ။ သူတို႔ေၾကာင့္ပဲ ေက်ာင္းေပ်ာ္ေနရတာပါ”

အသက္ ၁၂ ႏွစ္အ႐ြယ္ ေက်ာင္းသူေလးတစ္ေယာက္က ေရးထားတယ္ “ကၽြန္မက လူမႈေရးသိပၸံဘာသာကို အရမ္းၾကိဳက္တယ္။ ဘာျဖစ္လို႔လဲဆိုေတာ့ အဲဒီဘာသာရပ္ကိုသင္တဲ့ ဆရာဘ႐ုိင္ယင္က သေဘာေကာင္းတယ္၊ စိတ္႐ွည္တယ္၊ ေက်ာင္းသားေတြ နားလည္ေအာင္႐ွင္းျပတတ္တယ္။ မ်က္ႏွာကျပံဳးျပံဳး႐ႊင္႐ႊင္႐ွိေတာ့ အားလံုးက ခ်စ္ၾကတာေပါ့။ က်န္တဲ့ဘာသာရပ္ ဆရာေတြ ဆရာမေတြက အျပစ္႐ွာျပီး ၾကိမ္းေမာင္းေနၾကတာပဲ။ သူတို႔အားလံုး ဆရာဘ႐ုိယင္လိုျဖစ္ရင္သိပ္ေကာင္းမွာပဲေနာ္။ အခုေတာ့ေလ ဟုိဟာမလုပ္နဲ႔။ ဒါလုပ္ပါလားေတြခ်ည္းၾကားေနရတယ္။ သူငယ္ခ်င္းေတြက ေျပာတယ္ တစ္ေက်ာင္းလံုးမွာ ဆရာဘ႐ုိင္ယင္ေတြခ်ည္း႐ွိရင္ ေက်ာင္းတက္ရတာ သိပ္ကိုေပ်ာ္မွာပဲတဲ့”…..

ကေလးအေတြးႏွင့္ ကေလးစကားေတြပါပဲ။ စာဖတ္သူေရာျပန္ေတြးမိမလား မသိဘူး။ ေက်ာင္းတက္ရခါစ ငယ္ဘဝကိုေပါ့။

ႏွင္းဆီခင္