ကေလးေတြကို လက္ကိုင္ဖုန္း ေပးကိုင္သင့္သလား

ကေလးေတြကို အခ်ိိန္မေရြးဆက္သြယ္ဖို႔ လက္ ကိုင္ဖုန္းေတြက အေကာင္းဆံုးဆုိတာ သံသယ ျဖစ္စရာမလုိ။ သို႔ေသာ္လည္း ယေန႔အခ်ိန္တြင္ မိဘမ်ားအတြက္ ကေလးေတြကို လက္ကိုင္ဖုန္းေပးသံုး၍ ျဖစ္ပါ့မလား ဆိုသည့္အေတြးက ခက္ခက္ခဲခဲစဥ္းစား စရာတစ္ခု ျဖစ္လာပါသည္။ သည္လိုစဥ္းစားရသည္က ကေလး၏ အသက္အရြယ္တစ္ခုတည္းေၾကာင့္ေတာ့မဟုတ္ပါ။

ကေလးေတြကိုဖုန္းေပးထားဖုိ႔ ကေလး၏လိမၼာေရးျခားရွိမႈ အေနအထားႏွင့္ ျဖစ္လာႏုိင္သည့္အေျခအေနေတြ ကိုပါ ထည့္ တြက္ဖို႔လို၍ ျဖစ္ပါ၏။

ကေလးမွာ ဖုန္းရွိေနလွ်င္ အားသာခ်က္က ကိုယ္ကကေလးကို အခ်ိန္မေရြးဖုန္းဆက္လုိ႔ရသည္။ မက္ေဆ့ခ်္ပို႔ လုိ႔ရၿပီး သူဘယ္မွာရွိသည္ဆုိသည္ကို အလြယ္တကူသိႏုိင္သည္။ ကိုယ့္ကေလးဘယ္မွာရွိေနတာသိသည့္ အတြက္ မိဘမွာလည္း စိတ္ ေအးရသည္။ သူတစ္ခုခုဒုကၡေရာက္လွ်င္လည္း ကိုယ့္ကိုသူက လွမ္းေခၚလို႔ ရသည္။

သည္အေၾကာင္းမ်ားက ကေလးေတြကို မိဘမ်ားက ဖုန္း ဝယ္ေပးရသည့္အေၾကာင္းတရားမ်ားျဖစ္ပါသည္။

အေမရိကန္ႏိုင္ငံတြင္ အ သက္(၁၄)ႏွွစ္မွ (၁၇)ႏွစ္အၾကားရွိ ကေလး ၈၅ ရာခုိင္ႏႈန္းမွာ လက္ ကိုင္ဖုန္းမ်ားရွိ ၾကသည္ဟုဆုိသည္။ အသက္ (၁၁) ႏွစ္မွ (၁၄) ႏွစ္အၾကား ကေလး ၆၉ ရာခုိင္ ႏႈန္းခန္႔က မိဘမ်ား ေပးထားေသာ လက္ကိုင္ဖုန္းမ်ား ရွိသည္ဟု ဆုိပါသည္။

ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ ယခုဖုန္းေတြ လြယ္လြယ္ကူကူရလာသည့္အခါ ႏုိင္ငံတကာက မိဘမ်ားကဲ့သို႔ ကေလးေတြကို ဖုန္းေပးကိုင္ရန္ သင့္၊ မသင့္ကို ျမန္မာမိဘအခ်ိဳ႕က စဥ္းစားလာေနၾကပါၿပီ။

ကေလးေတြကို ဖုန္းေပးကိုင္သည့္အတြက္ အားသာခ်က္အျပင္ အားနည္းခ်က္မ်ားရွိသည္ကို မိဘမ်ား ထည့္တြက္ဖို႔လိုသည္။ ပထမအခ်က္က က်န္းမာေရးျဖစ္၏။ ဖုန္းမ်ားသည္ ေရဒီယိုလိႈင္းမ်ားျဖင့္ အလုပ္လုပ္ သည္။ ထိုဓာတ္ေရာင္ျခည္သည္ ဓာတ္မွန္ ႐ိုက္သကဲ့သို႔ မျပင္းေသာ္လည္း သံုးစြဲသူကို အနည္းငယ္သက္ ေရာက္မႈရွိသည္ဟု က်န္းမာေရး ပညာရွင္မ်ားက ေထာက္ျပၾက၏။

အေမရိကန္ က်န္းမာေရး ဌာနကမူ ‘‘အခုအခ်ိန္ထိ လက္ ကိုင္ဖုန္းေတြက သံုးစြဲသူေတြကို ဓာတ္ေရာင္ျခည္ သင့္တယ္ဆိုတဲ့ အခ်က္ခိုင္ခိုင္မာမာမျပႏုိင္ေသး ပါဘူး’’ဟု တရားဝင္ေၾကညာထားပါသည္။

သို႔ေသာ္လည္း ကေလးေတြ လက္ကိုင္ဖုန္းေျပာရာမွာ နားနားကပ္ေျပာသည္ထက္ စပီကာ ဖြင့္ေျပာေစဖို႔၊ နားၾကပ္သံုးၿပီး ေျပာေစဖို႔ က်န္းမာေရးပညာရွင္ မ်ားက အႀကံျပဳထားပါသည္။

ေနာက္တစ္ခုက ကေလးေတြကို လက္ကိုင္ဖုန္းေပးသံုးျခင္းျဖင့္ အိပ္ခ်ိန္ထိခိုက္ႏုိင္သည္ဆုိသည့္အခ်က္ ျဖစ္ပါသည္။ ကေလးမ်ားက အိပ္ရာဝင္ခ်ိန္မွာဖုန္းကိုပါယူသြားၿပီး အခ်င္းခ်င္းမက္ေဆ့ခ်္ပို႔ျခင္း၊ မိဘမသိေအာင္ ဖုန္းခုိးေခၚ ျခင္းႏွင့္ ဂိမ္းကစားျခင္းျပဳလုပ္ၾကေလ့ရွိပါသည္။ ႀကီးထြားစကေလး ငယ္မ်ားတြင္ အိပ္ေရးပ်က္ပါက ခႏၶာကိုယ္ဖြံ႕ၿဖိဳးမႈကို ထိခိုက္ေစ ပါသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ အိပ္ရာဝင္ခ်ိန္မွာ ဖုန္းကို မိဘကသိမ္းဆည္း ရန္လိုသည္ဟုကေလးပညာရွင္မ်ားက အႀကံ ေပးထားပါသည္။

ေနာက္ထပ္ သတိျပဳစရာက ယေန႔ေခတ္ တယ္လီဖုန္းမ်ား သည္ ဖုန္းေျပာဆိုရန္ထက္ ပိုပါသည္ဆုိသည့္ အခ်က္ပင္ျဖစ္သည္။ ဖုန္းမွာအင္တာနက္သံုးလို႔ရသည္။ ေဖ့စ္ဘြတ္ခ္လို လူမႈေရး စာမ်က္ႏွာမ်ားရွိသည္။ ဗီဒီယို၊ သီခ်င္း၊ ဂိမ္းအကုန္ၾကည့္လုိ႔ရေနပါၿပီ။ ကေလးေတြကို သည္အရာေတြ အကုန္လံုးေပးၾကည့္ရန္ လူႀကီးေတြ အေနျဖင့္ စဥ္းစားဖို႔ လိုပါသည္။

လူမႈေရးဆက္ဆံမႈအပိုင္း မွာေတာ့ ေကာင္းသည္လည္းရွိ သလို အဆိုးလည္းရွိလာႏုိင္သည္။ မက္ေဆ့ခ်္မ်ားပို႔၍ ေဖ့စ္ဘြတ္ခ္ ကေနတစ္ဆင့္ အခ်င္းခ်င္းအႏိုင္က်င့္ ေစာ္ကားမႈေတြလုပ္ႏုိင္သလို ကေလးေတြ ဘယ္ေနရာမွာရွိ သည္ဆုိသည္ကို မသမာသူမ်ား က အလြယ္တကူသိႏုိင္ပါသည္။

ထို႔အျပင္ က်န္းမာေရးဆိုင္ရာေလ့လာမႈအခ်ိဳ႕အရ ခဏခဏ မက္ေဆ့ခ်္ေတြပုိ႔ျခင္းျဖင့္ ကေလး၏ အာ႐ံုစူးစိုက္မႈ ကို ပ်က္ျပားႏုိင္ ပါသည္။ ကေလးအခ်င္းခ်င္း တယ္လီဖုန္းမ်ားကေန ၂၄ နာရီ ဆက္သြယ္လို႔ရေနသည္ ကလည္း  တစ္ခါတစ္ရံမွာေတာ့ စည္းကမ္းပ်က္မႈေတြျဖစ္လာႏိုင္ပါသည္။

ကေလးမိဘတစ္ဦးျဖစ္သည့္ အမ်ိဳးသမီးအယ္ဒီတာကာ ႐ိုးလိုင္းကေနာ္ကမူ ကေလးေတြကို လက္ကိုင္ဖုန္း ေပးဖို႔ အသက္ အရြယ္ႏွင့္အတန္းပညာထက္ သူတုိ႔၏ ရင့္က်က္သိတတ္မႈအေပၚ မူတည္ဆံုးျဖတ္ရမည္ဟု ဆုိပါ သည္။

‘‘ကြၽန္မတို႔ကေလးေတြကို အမွီအခိုကင္းေစခ်င္တယ္။ ေက်ာင္းကေန အိမ္ကိုကိုယ့္ဘာသာျပန္လာေစ ခ်င္တယ္။ ကစားကြင္းမွာ မိဘမပါဘဲ ကစားေစ ခ်င္တယ္။ ဆဲလ္ဖုန္းေတြက ဒါကို ကူညီေပးႏုိင္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ မိဘေတြက ကိုယ့္ကေလးေတြ ဖုန္းကို အႏၲရာယ္ကင္းကင္းသံုး တတ္ပါ့မလားဆုိတာကို အရင္ ေလ့လာဖို႔ လိုတယ္’’

ကေလးမ်ားကို ဖုန္းေပးဖို႔အတြက္ ကိုယ့္ကေလးက ဘယ္ေလာက္ရင့္က်က္နားလည္ေနၿပီလဲဆိုတာ မိဘမ်ားက အရင္ဆန္း စစ္ၾကည့္ဖို႔လုိသည္ဟု ကေလး ပညာရွင္မ်ားက ေျပာပါသည္။

ထိုအထဲမွာ ကေလးက ပစၥည္းေတြ ေပ်ာက္တတ္သည့္ အက်င့္ရွိလား၊ ကိုယ့္တာဝန္ကိုယ္ ယူတတ္သည့္ ကေလးမ်ိဳးလား၊ လက္ကိုင္ဖုန္းကို ဘယ္လိုသံုးရ မည္ဆိုသည္ကို သူနားလည္ သလား စတာေတြကို မိဘက အရင္ဆန္းစစ္ေလ့လာရန္လိုပါ သည္။

ထုိ႔အျပင္ ကေလးကို လက္ကိုင္ဖုန္းေပးသည္ဆုိပါက သူဘယ္သူႏွင့္ ဖုန္းေျပာသည္။ မက္ေဆ့ခ်္ပို႔ ဆက္သြယ္ ေနသည္ဆုိ သည္ကိုလည္း မိဘမ်ားက အကဲ ခတ္ေစာင့္ၾကည့္ရန္လိုပါသည္။

‘‘ကေလးေတြကေတာ့ မိုဘိုင္းဖုန္းက သူတုိ႔ကိုယ္ပိုင္ ပစၥည္းလုိ႔ထင္ၾကမယ္။ လူႀကီး ေတြေစာင့္ၾကည့္တာ ႀကိဳက္မယ္ မထင္ဘူး။ ဒါေပမဲ့ လူႀကီးက လည္းေျပာရမယ္ မင္းတို႔ဖုန္းသံုး တာေကာင္းေကာင္းသံုးသလား ကိုယ္ကစစ္တာဆိုၿပီး ဘယ္သူက ထူးထူးဆန္းဆန္းမက္ေဆ့ခ်္ေတြ ပို႔သလဲ၊ ဘယ္သူက ခဏခဏေခၚေနသလဲ ဒါမ်ိဳးၾကည့္ေပးရမယ္’’ ဟု ကာ႐ိုလိုင္းကေျပာၾကားသည္။

စီအိုင္ေအတီေခၚ အိုင္တီပညာေပး စာအုပ္စုတစ္စုကမူ ကေလးမ်ားကို လက္ကိုင္ဖုန္းေပးသံုးလိုလွ်င္ လူႀကီးမ်ားက အခ်က္ အခ်ိဳ႕ကို လိုက္နာရမည္ဟုဆုိပါ သည္။

ပထမအခ်က္က ကေလးကို ေခတ္မီကင္မရာ၊ အင္တာနက္၊ ဂိမ္းမ်ားမပါရွိသည့္ ႐ိုး႐ိုးရွင္းရွင္း လက္ကိုင္ဖုန္းကိုသာ သံုးခြင့္ေပးရမည္ဟု ဆုိပါသည္။ ကိုယ့္ဖုန္း အေဟာင္းကို ကေလးကိုေပးကိုင္မည္ ဆုိပါကလည္း ထိုအရာေတြ ကိုဖ်က္ၿပီးမွ ေပးရမည္ဟု ဆုိပါ သည္။

ထို႔အတူ ကေလးကိုမက္ေဆ့ခ်္ဘယ္ႏွခုပို႔ရမည္။ တစ္လကို ဖုန္းဘယ္ႏွခါေျပာသင့္သည္စသည့္ သတ္မွတ္ထားေသာ ပမာဏႏွင့္ ခြင့္ျပဳေပးရမည္။ ေျပာခ်င္ သေလာက္ေျပာ၊ သံုးခ်င္ သေလာက္သံုး ပံုစံမ်ားႏွင့္ ခြင့္ မျပဳသင့္ပါ။ သည့္အျပင္ ကိုယ္ ကိုယ္တိုင္ကလည္း ကေလးေရွ႕ မွာ စံျပျဖစ္ေအာင္ဖုန္းကိုသံုးစြဲရ မည္။ ကေလးကို တားျမစ္ထားၿပီး ကိုယ္က ဖုန္းကိုတစ္ခ်ိန္လံုးသံုးေန ျခင္းမ်ိဳးမျဖစ္ေအာင္ ဂ႐ုျပဳသင့္ သည္။

ကေလးမ်ားအား ဖုန္းကိုနားႏွင့္ ကပ္သံုးေနျခင္းကိုေရွာင္ရွားေစၿပီး နားၾကပ္ျဖင့္သံုးစြဲေစသင့္သည္။ ကေလးမ်ား ၏ အိပ္ရာေခါင္းအံုးေအာက္မွာ ဖုန္းထားၿပီး အိပ္ျခင္းမ်ိဳးကိုလည္း မျပဳလုပ္ေအာင္တားျမစ္ရမည္။

လက္ကိုင္ဖုန္းကို ယဥ္ေက်းမႈရွိစြာသံုးစြဲတတ္ေအာင္သင္ေပးရမည္။ ဥပမာစာသင္ခန္းမွာ၊ အစည္းအေဝးခန္းမွာ လူအမ်ားေရွ႕ မက္ေဆ့ခ်္ပို႔တာ၊ ဖုန္းေျပာတာမလုပ္မိေအာင္ သင္ေပးရမည္။ ထို႔အတူ မေျပာသင့္ေသာ ကိုယ္ေရးကိုယ္တာပံုမ်ားကိုလည္း လူျမင္သာေအာင္ ဖုန္းႏွင့္မျဖန္႔ေဝသင့္သည္ကိုလည္း ရွင္းျပထား သင့္သည္။

သည္အခ်က္ေတြကို ကိုယ္ကေသေသခ်ာခ်ာလုိက္လုပ္ႏုိင္ၿပီဆုိလွ်င္ေတာ့ ကေလးေတြကို လက္ကိုင္ဖုန္းေပး ကိုင္လုိ႔ရပါၿပီ ဟု စီအိုင္ေအတီက အႀကံေပး တင္ျပထားပါသည္။

—Ref: CIAT