ဗုိလ္ေအာင္ဆန္းလို သူရဲေကာင္းေတြေမြးရမယ္

၂၀၁၅၊ ေဖေဖာ္၀ါရီ ၁၃ မွာ ဗုိလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းရဲ႕ ႏွစ္ ၁၀၀ ျပည့္ ေမြးေန႔ က်ေရာက္ခဲ့ပါၿပီ။ ဗိုလ္ခ်ဳပ္သာ ရွိဦးမယ္ ဆုိရင္ျဖင့္ အသက္ ၁၀၀ ျပည့္မယ့္ေန႔ ေပါ့။ လူ႔သက္တမ္း ၁၀၀ လုိ႔ ဆုိေပမယ့္ လူ႔ေလာကမွာ အသက္ ၁၀၀ ရယ္လုိ႔ ေနရတဲ့သူ ဆုိတာ အင္မတန္ ရွားပါတယ္။ သက္တမ္း ႏွစ္ ၁၀၀ ေနရဖုိ႔ ခဲယဥ္း တဲ့အထဲမွာမွ ပိုခဲယဥ္းတာကေတာ့ ေသလြန္သြားတဲ့ လူတေယာက္ကုိ လူမ်ားစြာက ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ ၾကည္ညိဳေနဖို႔၊ ေလးစားေနဖုိ႔၊ သတိရေနဖို႔ ဆုိတဲ့ ကိစၥပါပဲ။

ဒါေၾကာင့္လည္း “ေသေသာသူ ၾကာရင္ေမ့” ဆုိတဲ့ ဆုိ႐ိုးစကား ေပၚလာရတာပဲ ေပါ့။ ေသေသာသူကို ၾကာရင္ေမ့ ဆုိေပမယ့္ လူ႔ေလာက အသုိင္း၀ိုင္းက မေမ့ႏုိင္တဲ့သူေတြလည္း ရွိပါတယ္။ အေၾကာင္းမ်ားစြာနဲ႔ မေမ့ႏုိင္သူေတြထဲမွာမွ ေသသူကုိ မုန္းလုိ႔၊ ရြံလုိ႔၊ စိတ္နာလို႔ မေမ့ႏုိင္သူေတြ မ်ားလွေပမယ့္ ၾကည္ညိဳ လြမ္း ဆြြတ္စြာ၊ အတုယူအားက်စြာနဲ႔ မေမ့ မေလ်ာ့ႏုိင္ ျဖစ္ရတဲ့ သူကေတာ့ ဒီကမၻာမွာ သိပ္ကုိမွ နည္းလြန္း လွပါတယ္။ လူေတြရင္ထဲမွာ ၾကည္ညိဳလို႔၊ ဂုဏ္ယူလို႔၊ အားက်လုိ႔၊ ခ်စ္လို႔ မေမ့ႏုိင္တဲ့ လူအနည္းစုထဲမွာ က်မတုိ႔ ဗုိလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္း ပါပါတယ္။

ဗုိလ္ခ်ဳပ္ကို က်မတုိ႔ ဘာလုိ႔မေမ့သလဲ၊ ဘယ္လုိ အရာေတြကုိ မေမ့သလဲလုိ႔ ျပန္စဥ္းစားၾကည့္ရင္ က်န္တဲ့ ဂုဏ္ပုဒ္ေတြ ကို ဖယ္ထားလိုက္ဦး သူ႔ရဲ႕ ႐ိုးသားတဲဲ့စိတ္၊ ေျဖာင့္မတ္တဲ့ စိတ္ကိုပဲ က်မတုိ႔ မေမ့ၾကတာပါ။ သူ အင္မတန္ ႐ိုးတယ္၊ အင္မတန္ ေျဖာင့္တယ္လုိ႔ သမုိင္းမွာ နာမည္ေက်ာ္ပါတယ္။ ဒါဟာ သူ႔ရဲ႕ အထူးျခားဆံုး ဂုဏ္ပုဒ္ပါ။ ဗုိလ္ခ်ဳပ္ တေယာက္ အေနနဲ႔ တပ္တြင္းမွာ အာဏာရွိသူ တေယာက္အေနနဲ႔၊ တတုိင္းတျပည္ လံုးက အားထားရသူ တေယာက္ အေနနဲ႔ ေနခဲ့ရတာေတာင္မွ ႐ိုးဂုဏ္ကို တခ်က္ေလးမွ အပြန္းမခံခဲ့တာဟာ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ကို ၾကည္ညိဳေလးစားေစတဲ့ အခ်က္ပဲ ျဖစ္ပါတယ္။

ဗုိလ္ခ်ဳပ္ရဲ႕ ႐ိုးသားမႈ၊ ဗုိလ္ခ်ဳပ္ရဲ႕ ေျဖာင့္မတ္မႈ၊ ဗုိလ္ခ်ဳပ္ရဲ႕ တာ၀န္ယူတတ္မႈေတြကုိ စာအုပ္ေတြထဲမွာ က်မ ဖတ္ခဲ့ရ တုိင္း ဗုိလ္ခ်ဳပ္အေမ ေဒၚစုကုိ က်မ စိတ္၀င္စားမိရတယ္။ အဖြားစု ဘယ္လုိမ်ား သူ႔သားေလးကို ထိန္းေက်ာင္းျပဳစု ခဲ့ပါလိ့မ္ ေပါ့။ က်မဟာ ဗုိလ္ခ်ဳပ္ေလာင္းလ်ာေလး ေမာင္ထိန္လင္းဘ၀မွာကတည္းက ေမာင္ထိန္လင္းေလး မတရား မလုပ္ခ်င္တာ၊ ေမာင္ထိန္လင္းေလး ေျဖာင့္မတ္တာ၊ ေမာင္ထိန္လင္းေလး ဆင္းရဲသားေတြဘက္က၊ အားနည္းသူ ဘက္က ကူညီခ်င္တာေတြကို ဖတ္ရတုိင္းမွာပဲ က်မတုိ႔ႏုိင္ငံမွာ ေမာင္ထိန္လင္းေလးေတြ မ်ားေစခ်င္ပါတယ္။ ေမာင္ထိန္လင္းေလးေတြသာ မ်ားလာမယ္ ဆုိရင္ၿဖင့္ က်မတုိ႔ လူမႈအဖြဲ႔စည္းႀကီး တခုလံုး ေျပာင္းလဲသြားမွာပဲ လုိ႔လည္း ေတြးမိပါတယ္။

တကယ္ေတာ့ ေမာင္ထိန္လင္းေလးေတြ ျဖစ္လာေအာင္လုိ႔ ကေလးေတြကုိ ငယ္ငယ္ကတည္းက က်မတုိ႔ ေလ့က်င့္ ေပးလို႔ ရပါတယ္။ ႐ိုးသားေျဖာင့္မတ္တဲ့ ကေလးေတြ ျဖစ္ေစဖို႔ အတြက္ အေရးႀကီးဆံုး အရာက ေတာ့ ကေလးမ်ား လိမ္ မေျပာတတ္ဖုိ႔ပါပဲ။

လိမ္ မေျပာတတ္တဲ့ ကေလးေတြ ျဖစ္ဖုိ႔ အတြက္ အေရးႀကီးဆံုးလူကေတာ့ မိဘေတြပဲ ျဖစ္ပါတယ္။

ကေလးတုိ႔ဟာ ေရွ႕က လူႀကီးေတြ လုပ္တာ မွန္သမွ်ကုိ အတုခုိးၿပီးေတာ့ လုိက္လုပ္တတ္ၾကသူမ်ား မုိ႔လို႔ ကေလးေရွ႕မွာ လူႀကီးက လိမ္ မေျပာမိဖုိ႔ သိပ္ကို အေရးႀကီးပါတယ္။ တယ္လီဖုန္း လာတဲ့ အခ်ိန္မွာ “ေဖေဖမရွိဘူး ေျပာလိုက္” ဆုိၿပီးေတာ့ ကေလးကို ေျပာခို္င္းတာမ်ိဳးက အစ မိဘမ်ားအေနနဲ႔ ဆင္ျခင္ၾကရမွာ ပါ။

ေဖေဖ မသိေစနဲ႔၊ မင္းေမေမ မသိေစနဲ႔ေနာ္၊ မင္းတုိ႔ အဖြားကို လံုး၀သြားမေျပာနဲ႔ စတဲ့ ကုိယ္မသိေစခ်င္၊ ကုိယ္ ခိုုး၀ွက္ လုပ္ထားတဲ့ အမႈေတြကုိ ကေလးတု႔ိကုိ ႏႈတ္ပိတ္တဲ့ အျပဳအမူမ်ိဳးကို တခ်ိဳ႕မိဘမ်ား လုပ္ေလ့ ရွိပါတယ္။ ဒီလို လုပ္ျခင္းဟာ ကေလးတုိ႔ကို သြယ္၀ိုက္ၿပီးေတာ့ လိမ္ညာခုိင္းတာနဲ႔ အတူတူပါပဲ။ ကေလးတုိ႔အတြက္ အင္မတန္မွ စိတ္ အဆိပ္သင့္ေစတဲ့ ေျပာနည္းမ်ားပါပဲ။

ကေလးတုိ႔ မွန္တာကို လုပ္ရဲေအာင္ လုပ္၀ံ့ေအာင္လုိ႔ ကေလး အမွန္ေျပာတုိင္းမွာ ကေလးကို အျပစ္တင္ ဆူပူတာမ်ိဳး လုံး၀ မလုပ္ရပါဘူး။ အမွန္တရားကုိ ခ်စ္ရမယ္ လုိ႔ ပါးစပ္က ေျပာေနတာနဲ႔ စာရင္ လူႀကီး ကိုယ္တုိင္က အမွန္တရားကို ကေလးေရွ႕မွာ ခ်စ္ျပရပါမယ္။ စည္းကမ္းကို လိုက္နာရပါမယ္။ ဥပေဒကို ေလးစားတတ္ရပါမယ္။

က်မတုိ႔ ႏုိင္ငံမွာ ဥပေဒရဲ႕ အထက္မွာ အရာမ်ားစြာ ရွိေနၾကပါတယ္။ ဒါကုိ ကေလးတုိ႔ဟာ အရြယ္ မတုိင္ ခင္မွာ ကတည္းက ျမင္ျခင္းအားျဖင့္ လည္းေကာင္း၊ ၾကားျခင္းအားျဖင့္ လည္းေကာင္း သင္ၾကားခြင့္ ရေန ၾကပါတယ္။

ဥပမာ- ကားကို ရဲက ဖမ္းတယ္ ဆုိပါေတာ့။ လိုင္စင္မသိမ္းေအာင္လုိ႔ ရဲကုိ ပိုက္ဆံေပး လာဘ္ထုိးလုိက္တဲ့ ကိစၥမ်ိဳးကအစ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား အရာေတြကုိ ေငြေၾကးအင္အား၊ အသိအကၽြမ္းအင္အား၊ အာဏာအင္ အားနဲ႔ ဥပေဒရဲ႕ အထက္ကေန ေျဖရွင္းလို႔ ရေနပါေသးတယ္။

ဒီအျမင္မ်ိဳးကို ငယ္ငယ္ကတည္းက ကိုယ့္ေရွ႕မွာ ျမင္ေတြ႔ေနရတဲ့ ကေလးတေယာက္ဟာ တင္းျပည့္ က်ပ္ျပည့္ ႐ိုးသားႏုိင္ဖုိ႔ အတြက္ ေတာ္ေတာ္ပဲ ခက္ခဲသြားရပါၿပီ။ သူတုိ႔ မ်က္လံုးထဲမွာ မ႐ိုးသားတာ၊ မတရားတာ လုပ္တာကအစ လာဘ္ေပးတာ၊ လာဘ္ယူတာ ဒါေတြဟာ ရွက္စရာ မဟုတ္ဘူး။ သာမာန္ လုပ္႐ိုးလုပ္စဥ္ ကိစၥမ်ားပဲလုိ႔ ထင္သြားႏုိင္ ပါတယ္။

ဗုိလ္ခ်ဳပ္ရဲ႕ စိတ္မ်ိဳးကို ကေလးတုိ႔ရင္ထဲမွာ ကိန္းေစဖု႔ိ ဆုိရင္ေတာ့ အိ္မ္မွာ၊ ေက်ာင္းမွာ ကေလးတုိ႔နဲ႔ ထိေတြ႔ ဆက္ဆံေနရတဲ့ လူႀကီးမွန္သမွ် ကေလးတုိ႔နဲ႔ ဆက္ဆံတဲ့အခ်ိန္မွာ ႐ိုးသားျဖဴစင္ဖုိ႔ လိုပါတယ္။

က်မတုိ႔ဟာ ကေလးေတြေရွ႕မွာ ကေလးေတြပဲ ဘာနားလည္မွာလဲ လို႔ ထင္တတ္ၾကပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ လည္း ကေလး ေရွ႕မွာ သိပ္ဂရုမစုိက္ၾကပါဘူး။ လိမ္ညာတာေတြ၊ ေကာက္က်စ္တာေတြ၊ ကြယ္၀ွက္တာေတြ ကိုလည္း ကေလးေရွ႕မွာပဲ လုပ္မိလိုက္ၾကပါတယ္။ အမွန္ေတာ့ ဒါဟာ ေတာ္ေတာ္ မလုပ္သင့္တဲ့ အရာပါ။

လူႀကီးေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားဟာ ကေလးတုိ႔ကို ကတိစကားေတြလည္း လြယ္လြယ္ ေပးတတ္ၾကပါေသးတယ္။ ဘယ္ေန႔ တိရစာၦန္႐ံုလိုက္ပို႔မယ္၊ ကစားကြင္းသြားၾကမယ္ လို႔ ေျပာၿပီး မလုိက္ပို႔ျဖစ္တာ၊ အလုပ္မ်ားလို႔ မသြားျဖစ္တာေတြနဲ႔ ကတိပ်က္ၾကေတာ့တာပါပဲ။

ဒီလုိ ကတိပ်က္လိုက္တဲ့အခါ ကေလးတုိ႔ကုိ ေနာက္တႀကိမ္ ကစားကြင္းလုိက္ပို႔လို႔၊ တိရစာၦန္႐ံု လိုက္ပို႔လို႔ ရတာ မွန္ေပမယ့္ ကတိဆုိတာ ေပးၿပီးရင္ လြယ္လြယ္ဖ်က္လုိ႔ ရတာပဲလို႔ ကေလးတုိ႔ သင္ယူသြားႏုိင္တာမုိ႔လို႔ မိဘမ်ား ဆင္ျခင္ရမယ့္ အရာပါ။

ကတိဆိုတာ ေပးၿပီးရင္ တည္ရပါတယ္။ ကုိယ့္ပါးစပ္က ေျပာလုိက္တဲ့ စကားတခြန္းဟာ ကေလးကို ေျပာ လုိက္တာ ဆုိေပမယ့္ ေျပာသူဟာ ကိုယ္ကို္ယ္တုိင္ပဲ မုိ႔လို႔ ကို္ယ့္ကိုယ္ကုိယ္ ေလးစားတဲ့အေနနဲ႔ ကတိတည္ရ ပါတယ္။

ကိစၥတခုကို ေျဖရွင္းတဲ့ေနရာမွာ လြယ္လြယ္နဲ႔ ၿပီးၿပီးေရာ ေျပာခ်လိုက္တဲ့ အက်င့္မ်ိဳးကို ကေလးတုိ႔ အတုခိုး မမွားရေအာင္၊ ကုိယ့္ရဲ႕ ႏႈတ္ထြက္စကားနဲ႔၊ ကုိယ့္ကိုယ္ကို တန္ဖိုးထားတတ္ေအာင္လို႔ ကေလးတုိ႔ကုိ ကတိ လြယ္လြယ္ မေပးရပါဘူး။

တကယ္လုိ႔ လူႀကီးက အလုပ္မ်ားတတ္သူမ်ိဳး ဆုိရင္ “သားေရ ေဖေဖ ဒီ စေန အားရင္ေတာ့ ကစားကြင္း လုိက္ပို႔ေပးမယ္။ မအားရင္ေတာ့ မပို႔ႏုိင္ဘူး။ ႀကိဳးစားၾကည့္ေပးမယ္ ေနာ္” ဆိုတာမ်ိဳးပဲ ေျပာထားရမွာပါ။ “ေအး လိုက္ပို႔ေပးမယ္” လုိ႔ ေျပာလိုက္မိၿပီ ဆိုရင္ေတာ့ တကယ္ကို လိုက္ပို႔ေပးႏုိင္ေအာင္ ႀကိဳးစားဖုိ႔ လုိပါတယ္။

က်မတို႔ဟာ ဗုိလ္ခ်ဳပ္ကို ေလးစားၾကပါတယ္။ ဗုိလ္ခ်ဳပ္စိတ္ဓာတ္ကို ၾကည္ညိဳၾကပါတယ္။ တကယ္ေတာ့ ဗုိလ္ခ်ဳပ္ ေအာင္ဆန္းဟာ က်မတုိ႔ရဲ႕ အတုခိုးအားက်စရာ စိတ္ဓာတ္ပိုင္ရွင္ပါ။ ကိုးကြယ္စရာ တန္ခုိးရွင္ မဟုတ္ပါဘူး။

ဗုိလ္ခ်ဳပ္ကို တကယ္ေလးစား ၾကည္ညိဳတယ္ ဆုိရင္ျဖင့္ ေမာင္ထိန္လင္းေလးေတြကို က်မတုိ႔ ေမြးျမဴၾကရမွာ ပါ။ ေမာင္ထိန္လင္းေလးေတြ မ်ားလာၿပီ ဆုိရင္ျဖင့္ ႐ိုးသားတဲ့၊ ေျဖာင့္မတ္တဲ့၊ တည့္တည့္ေျပာ တည့္တည့္ ေတြးတတ္တဲ့ ႏုိင္ငံသားေကာင္းေတြလည္း မ်ားလာမွာပါပဲ။ ႐ိုးသားေျဖာင့္မတ္သူ၊ မဟုတ္တာ လုပ္ဖုိ႔ ရွက္သူ၊ အားနည္းသူကုိ ညွာတာတတ္သူ၊ လူပီသသူ လူကေလးမ်ား မ်ားလာၿပီ ဆုိရင္ေတာ့ က်မတုိ႔ ႏုိင္ငံလည္း ေျပာင္းလာမွာ အမွန္ပါပဲ။

ေမာင္ထိန္လင္းေလးေတြ ေမြးဖြားဖို႔၊ ေမာင္ထိန္လင္းေလးေတြ ေပၚလာဖုိ႔ ဆုိတဲ့ ကိစၥကေတာ့ ကေလးမ်ားနဲ႔ နီးစပ္သူ လူႀကီး၊ မိဘမ်ား အားလံုးမွာ တာ၀န္ ရွိပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္မုိ႔လို႔ အနာဂတ္မွာ ႐ိုးသားေျဖာင့္မတ္တဲ့၊ စာနာ ညွာတာ တတ္တဲ့၊ ကုိယ္ခ်င္းစာတရားရွိတဲ့ ေဒါင္ေဒါင္ျမည္ ေမာင္ထိန္လင္းေလးေတြ မ်ားလာေစဖို႔ အတြက္ ကေလးမ်ားနဲ႔ နီးစပ္သူ ဆရာ ဆရာမမ်ား၊ မိဘေဆြမ်ိဳးမ်ား အေနနဲ႔ ကူညီေလ့က်င့္ေပးၾကပါဦး။

ဒီေဆာင္းပါးနဲ႔ အမ်ိဳးသားေခါင္းေဆာင္ႀကီး ဗုိလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းကို အေလးျပဳလုိက္ပါတယ္။ ။

ေခတ္ဘုန္းသစ္

ယုတၱိက်က် စဥ္းစားေ၀ဖန္ သံုးသပ္ႏုိင္တဲ့ စြမ္းရည္

အစိုးရေက်ာင္းမ်ားမွာ သင္ၾကားေရးစနစ္ မမွန္ကန္မႈေၾကာင့္ ေက်ာင္းေတြမွာ က်က်န္ရစ္ခဲ့ရတဲ့၊ ေပ်ာက္ဆံုး ခဲ့ရတဲ့ ကေလးတုိ႔ရဲ႕ အရည္အခ်င္းေတြ အေၾကာင္းကုိ ဧရာ၀တီမွာ က်မေရးလာခဲ့တာ ဒီေဆာင္းပါးနဲ႔ဆုိရင္ သံုးပတ္ရွိပါၿပီ။

သည္ ၏ မလြဲ က်က္ေျဖရတဲ့ က်က္ေျဖ စနစ္ဆုိးႀကီးေၾကာင့္ ေပးလုိက္ရတဲ့ အရာမ်ားစြာထဲကမွ ေနာက္ထပ္ က်မတုိ႔ ကေလးေတြ ေပးလုိက္ရတာကေတာ့ ယုတၱိက်က် စဥ္းစားေ၀ဖန္ သံုးသပ္ႏုိင္တဲ့ စြမ္းရည္ (Critical thinking Skills) ပဲ ျဖစ္ပါတယ္။

က်မတုိ႔ႏုိင္ငံက အစိုးရေက်ာင္းေတြမွာ ကေလးတုိ႔ ယုတၱိက်က် စဥ္းစားေ၀ဖန္ သံုးသပ္ႏုိင္တဲ့ စြမ္းရည္ ရရွိ လာေအာင္ လုိ႔ စာသင္ခန္းေတြမွာ သင္မေပးႏုိင္ၾကပါဘူး။ တကယ္ေတာ့ ဒီစြမ္းရည္ဟာ ပညာေရး အတြက္ ေရာ၊ အနာဂတ္လူ႔ အဖြဲ႔စည္း အတြက္ပါ သိပ္ကုိမွ အေရးႀကီးတဲ့ စြမ္းရည္တခုပဲ ျဖစ္ပါတယ္။

Critical thinking skills ကို သင္ဖုိ႔ ဘာေၾကာင့္ လုိသလဲလုိ႔ ေမးရင္ ေတြးဖို႔လိုလို႔ သင္ရတာပါပဲ။ ေတြးတဲ့ ေနရာမွာ ေတြးခ်င္ရာကို ေရာက္တတ္ရာရာ ေလွ်ာက္ေတြးေနတဲ့ ေတြးနည္း မဟုတ္ဘဲ အေၾကာင္းရာတခုကုိ ၾကည္လင္ထင္ရွားစြာနဲ႔  ေတြးတဲ့ ေတြးနည္းကို သင္ၾကားတာပါ။ ဒီလိုေတြးတဲ့ အခ်ိန္မွာလည္း  ယုတၱိက်က် စဥ္းစားေ၀ဖန္ သံုးသပ္တတ္တဲ့ ဥာဏ္နဲ႔ ယွဥ္ၿပီးေတာ့ ေတြးတတ္တဲ့ ေတြးနည္းကုိ Critical thinking skills လို႔ ေခၚတာပါပဲ။

ဒီလုိေတြးတတ္၊ စဥ္းစားတတ္တဲ့ ေတြးနည္းဟာ လူတေယာက္ အတြက္ သိပ္ကုိမွ အေရးႀကီးတဲ့ စြမ္းရည္ပါ။  Critcal thnking skills အားေကာင္းတဲ့ လူေတြနဲ႔ ဖြဲ႔စည္းထားတဲ့ လူ႔အဖြဲ႔စည္းဟာ လူမႈေရး၊ ႏုိ္င္ငံေရးရဲ႕ ရႈပ္ေထြးတဲ့ ျပႆနာ မ်ားကို လြယ္ကူေအာင္ျမင္စြာ ေျဖရွင္းႏုိင္ၾကပါတယ္။ ဒီစြမ္းရည္ အားနည္းတဲ့ လူ႔အဖြဲ႔စည္းမွာေတာ့ ႏုိင္ငံတြင္း ျပႆနာ၊ လူမႈေရး ျပႆနာ၊ စီးပြားေရးျပႆနာ စတဲ့ ျပႆနာမ်ားနဲ႔ လံုးလည္ရႈပ္ေထြး ေနတတ္ပါတယ္။

ဒီစြမ္းရည္ကို အေရးႀကီးတဲ့ စြမ္းရည္တခု အျဖစ္ ဖြံ႔ၿဖိဳးၿပီးႏုိင္ငံက စာသင္ခန္းမွာ၊ ေက်ာင္းေတြမွာ ထည့္သြင္း သင္ၾကားခဲ့တာ ၾကာခဲ့ပါၿပီ။ က်မတုိ႔ ႏုိင္ငံမွာေတာ့ အခုခ်ိန္ထိ ဒီစြမ္းရည္ကုိ ကေလးတုိ႔ ရရွိလာေစဖို႔ အတြက္ စာသင္ခန္းမ်ားမွာ မသင္ၾကားႏုိင္ေသးပါဘူး။  ယုတၱိက်က် စဥ္းစားေ၀ဖန္ သံုးသပ္ႏုိင္တဲ့ စြမ္းရည္ကုိ ကေလး တ႔ုိ ရရွိလာေအာင္လုိ႔ သူတုိ႔ႏုိင္ငံက ေက်ာင္းေတြမွာ ဘယ္အရြယ္က စသင္ရမလဲ ဆုိရင္ေတာ့ ေက်ာင္းစ တက္တဲ့ သူငယ္တန္း အရြယ္မွာ ကတည္းက စသင္ေပးၾကပါ တယ္။

ဒီလုိ ယုတၱိက်က် စဥ္းစားေ၀ဖန္ သံုးသပ္ႏိုင္တဲ့ စြမ္းရည္ကုိ  အတန္းစဥ္အလုိ္က္ ကေလးတုိ႔ကုိ ဘယ္လုိသင္ ၾကားမလဲ ဆုိတဲ့ အေၾကာင္းကို ေျပာဖို႔ရာက ေဆာင္းပါး တေစာင္ေလာက္နဲ႔ေတာ့ျဖင့္ ဘယ္လိုမွ မလံု ေလာက္ႏုိင္ပါဘူး။

ဒါေၾကာင့္ ဒီေဆာင္းပါးမွာ ပညာေရးရဲ႕ အေျခခံျဖစ္တဲ့ သူငယ္တန္း၊ ၁ တန္း ကေလးမ်ားကို ဘယ္လုိသင္ရ မလဲဆုိတဲ့ အပိုင္းကုိပဲ က်မ တင္ျပေဆြးေႏြးသြား ပါ့မယ္။

Critical thinking Skills စြမ္းရည္ကို ရရွိေစဖို႔ အတြက္ အေရးအႀကီးဆံုး အရာကေတာ့ ကေလးေတြကို ေမး ခြန္းေလးေတြ ေမးခြင့္၊ စူးစမ္းခြင့္ ေပးျခင္းပါပဲ။ ဒီလို ေမးျမန္း စူးစမ္းႏုိင္ခြင့္ ရဖို႔ အတြက္ ကေလးတုိ႔ဟာ အေၾကာက္တရား ကင္းစင္ဖို႔ လုိပါတယ္။

ေမးခြန္းတခု ေမးလုိက္ရင္ ဆရာမက ဆူမလား၊ ေအာ္္မလား၊ ႐ိုက္မလား လို႔ စုိးရိမ္စိတ္ပူ မေနရပါဘူး။

Critical thinking Skills ကုိ ကေလးတုိ႔ ရရွိလာေအာင္လို႔ ေလ့က်င့္ေပးတဲ့ စာသင္ခန္းထဲမွာ ဆရာမဟာ အေျဖကို ရွာေဖြေပးသူ (အေျဖမွန္ေပးသူ) တေယာက္ မဟုတ္ပါဘူး။

ေမးခြန္းရဲ႕ အေျဖကုိ ရဖို႔ အတြက္ ကေလးက သူ႔ ဘာသာသူ ရွာေဖြရပါတယ္။ ဒီစြမ္းရည္ကို ေလ့က်င့္ေပးတဲ့ စာသင္ခန္းမွာ အေျဖမွန္ဟာ တခုတည္း မဟုတ္ပါဘူး၊ တခုထက္မက ရွိႏုိင္ပါတယ္။

ဥပမာ- သူငယ္တန္း ဖတ္စာအုပ္ထဲက သင္ခန္းစာ (၁) ဖတ္စာ ဆုိပါေတာ့..။
ညအခါ၊ လသာသာ
ကစားမလား၊ နားမလား ဆုိတဲ့ စာကုိ ၾကည့္ရေအာင္ပါ။
ဒီသင္ခန္းစာဟာ အ အာ အား ကုိ သင္ၿပီးတာနဲ႔ ကေလးတုိ႔ စာဖတ္တတ္ေအာင္  ဖတ္စာအေနနဲ႔ ေရးထား တာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဟိုးအရင္ေခတ္က ကေလးမ်ားကေတာ့ ဒီစာကို ဖတ္လိုက္တာနဲ႔ ညမွာ လသာတုန္း ကစား ရတဲ့ အေၾကာင္းကို ဖတ္ရုံနဲ႔ နားလည္မွာ ျဖစ္ေပမယ့္ ၿမိဳ႕မွာ လွ်ပ္စစ္မီးနဲ႔ေနတဲ့ ကေလးေတြ ကေတာ့ နားမလည္ႏိုင္ပါဘူး။

ဒီဖတ္စာ (၁) ထဲက စာေတြဟာ ကေလးနဲ႔ အတူတူ ဖတ္ရင္းနဲ႔  ဘာေၾကာင့္ ညမွာ ကစားတာလဲ၊ လသာရင္ သားတုိ႔ ေရာ ဘာလုပ္လဲ၊ သားတုိ႔ေရာ ကစားလား၊ မီးပ်က္တဲ့ ညေတြမွာ ဘာလုပ္သလဲ၊ တကယ္လုိ႔မ်ား မီး ေခ်ာင္းေတြ၊ မီးလံုး ေတြ ထြန္းလို႔မရဘူး၊ ညဘက္ မီးမလာေတာ့ဘူး ဆိုရင္ သားတို႔ ဘာလုပ္ၾကမလဲ စသျဖင့္ ကေလးတုိ႔နဲ႔ အတူတူ အေမးအေျဖေလးေတြ လုပ္ရင္းနဲ႔ သင္ၾကားလို႔ ရတာပါပဲ။

ကေလး ေျပာခ်င္တာကုိ ေျပာပါေစ။ မွန္တာ မွားတာကို ဆရာမက ဆံုးျဖတ္မေပးဘဲနဲ႔ နားေထာင္႐ုံသက္ သက္ပဲ နားေထာင္လုိက္ျခင္းဟာ ကေလးတုိ႔ကုိ ေတြးေခၚမႈ စြမ္းရည္ေလးေတြ ျမင့္တတ္ေစဖို႔ အတြက္ စာသင္ခန္းမွာ ေလ့က်င့္ ေပးတဲ့ ေလ့က်င့္ခန္းပဲ ျဖစ္ပါတယ္။

ညအခါ လသာသာ၊ သားသား ပံုနားေထာင္မွာ ဆိုရင္လည္း ဒီအေျဖဟာ အမွန္ပါပဲ။ ညအခါ လသာသာ၊ ဂိမ္းထုိင္ေဆာ့ေနမွာ ဆုိတဲ့ အေျဖကလည္း အမွန္ပါပဲ။

ဖတ္စာအုပ္ထဲက ညအခါ  လသာသာ ကစားမလား၊ နားမလား ဟာ  အ အာ အား သင္ၿပီးသူ ကေလးမ်ား အတြက္ စာဖတ္ဖို႔ လြယ္ကူစြာ ေရးထားတဲ့ စာမ်ားသာ ျဖစ္ပါတယ္။ ကေလးတုိ႔ အလြတ္ ေအာ္က်က္ရမယ့္ စာ၊  စာေမးပြဲမွာ ညအခါကုိ ျမင္တာနဲ႔ လသာသာလုိ႔ ေရးဖို႔ အတြက္ အလြတ္က်က္မွတ္ရမယ့္ စာ မဟုတ္ပါ။ သူတို႔ရဲ႕ စဥ္းစားေတြးေခၚမႈကို ႏႈိးဆြေပးႏိုင္ဖို႔ အတြက္ ျဖစ္ပါတယ္။

ဒီလုိပဲ လယ္သူမမ်ား ဘယ္ထဲ ဆင္းၾကသလဲ ဆုိတဲ့ ေမးခြန္းရဲဲ႕ အေျဖဟာ လယ္ထဲဆင္းၾကသည္ လုိ႔ ေျဖမွ အေျဖမွန္ မဟုတ္ပါဘူး။ ကေလးက လယ္သူမမ်ား ေရထဲဆင္းၾကသည္လုိ႔ ေျဖရင္လည္း ဒီအေျဖဟာ မွန္ တယ္လို႔ ဆုိလုိ႔ ရပါတယ္။ ဆုိလိုတာက ကေလးရဲ႕ ေတြးေခၚမႈကို ကန္႔သတ္မထားဘဲ ဒါဆုိရင္ ဒါကုိပဲေျဖရ မယ္ဆုိတဲ့  ဒါက်က္ ဒါေျဖ မဟုတ္တဲ့ သင္နည္းစနစ္နဲ႔ စာသင္ခန္းျဖစ္ဖို႔ လိုပါတယ္။

က်မတုိ႔ ႏုိင္ငံက စာသင္ခန္းမ်ားကုိ ေလ့လာၾကည့္မယ္ ဆုိရင္ျဖင့္ သူငယ္တန္း ေက်ာင္းစတက္တဲ့ အခ်ိန္မွာ ဆရာမက ေက်ာက္သင္ပုန္းကုိ ႀကိမ္လံုးနဲ႔ တျဗန္းျဗန္း႐ိုက္ၿပီးေတာ့ အတန္းၿငိမ္ေအာင္ ထိန္းရပါတယ္။

အတန္းသား ေျခာက္ဆယ္ေလာက္ကို ဆရာမ တေယာက္ေလာက္ပဲ ထိန္းရတာမို႔လို႔ ေအာ္ဟစ္ငိုယုိေနတဲ့၊ ေဆာ့ကစားေနတဲ့ ကေလးမ်ားကို ဆရာမခမ်ာ ၿငိမ္ေအာင္လို႔ ဘယ္လုိမွ မထိန္းႏိုင္ပါဘူး။

ဆရာမကိုေၾကာက္ရ၊ ႀကိမ္လံုးကို ေၾကာက္ရတဲ့ အတန္းထဲမွာ ကေလးတုိ႔ဟာ  ကုလားထုိင္မွာ ၿငိမ္ၿငိမ္ေလး ထုိင္ၿပီး ေတာ့ ေလးေၾကာင္းမ်ဥ္း စာအုပ္ေလးထဲမွာ ၀လံုးကုိ ၀ိုင္းေအာင္ ေရးရပါေတာ့ တယ္။ ၀လံုးေလး ၀ိုင္း ဖုိ႔အတြက္ ေရးရင္းနဲ႔ပဲ ၀လံုးေလး ၀ိုင္းစက္ေနေအာင္ ၀ိုင္းလာတဲ့ အခ်ိန္မွာေတာ့ ကေလးတုိ႔ဟာ ဆရာ၊ ဆရာမ ခုိင္းတဲ့အတုိင္း တိတိက်က် လုိက္လုပ္တတ္လာတဲ့၊ လိမၼာတဲ့ ကေလးေတြ ျဖစ္လို႔ လာပါေတာ့တယ္။

က်မတုိ႔ ႏုိင္ငံက သူငယ္တန္း၊ ၁ တန္း စာသင္ခန္းေတြနဲ႔ ဖြံ႔ၿဖိဳးၿပီးႏုိင္ငံက သူငယ္တန္း၊ ၁ တန္း အတန္းေတြ ကို ယွဥ္ၿပီး ေတာ့ ၾကည့္မယ္ ဆုိရင္ျဖင့္ ေတာ္ေတာ္ေလးကို ကြာျခားတာကို ေတြ႔ၾကရမွာပါ။ သူငယ္တန္း အရြယ္ေလးေတြ ဆုိတာ ဟာ တကယ္ေတာ့ စာေတြ အမ်ားႀကီးသင္ဖုိ႔ မလုိေသးတဲ့ အရြယ္ပါ။ စာေတြကို က်က္ေနစရာလည္း မလုိပါဘူး။ ဖြံ႔ၿဖိဳးၿပီး ႏိုင္ငံမ်ားမွာေတာ့ ဒီအရြယ္အတန္းေတြမွာ စာေမးပြဲဆုိတာ မရွိ ေသးပါဘူး။

သူငယ္တန္း၊ ၁ တန္းက ဆရာမ်ားရဲ႕ တာ၀န္ေတြထဲမွာ  ၀လံုးေလးေတြ ၀ိုင္းေအာင္ေရးဖို႔ ဆုိတာထက္ ပိုၿပီး အေရးႀကီးတဲ့ တာ၀န္ႀကီး ရွိပါေသးတယ္။ ဒါကေတာ့ ကေလးတုိ႔ကုိ ပံုေျပာျပ၊ စာအုပ္ေလးေတြ ဖတ္ျပတဲ့ တာ၀န္ပါပဲ။

ဒီလို စာအုပ္ေလးေတြ ဖတ္ျပတဲ့ အခ်ိန္မွာ သူတုိ႔ႏုိင္ငံက သင္႐ုိးညႊန္းတန္း ေတြထဲမွာေတာ့ ကေလးတို႔ရဲ႕ ယုတၱိက်က် စဥ္းစားေတြးေတာတဲ့ ဉာဏ္ေလးေတြပါ ဖြ႔႔ံၿဖဳိးလာေစဖုိ႔ အတြက္ ကၽြဲကူးေရပါ ဆုိသလုိ ဆရာမက စာဖတ္ျပရင္းနဲ႔ ေလ့က်င့္ ေပးရမယ္လို႔ ဆုိပါတယ္။

ဖတ္ျပမယ့္ စာအုပ္အဖံုးေလးကို ကေလးတုိ႔ကို ေထာင္ျပၿပီးေတာ့ ဒီထဲမွာ ပါတဲ့အေၾကာင္းက ဘာအေၾကာင္း ျဖစ္မယ္ ထင္လဲ ဆုိတာကို ကေလးတုိ႔ကုိ မွန္းဆခိုင္းတာပါ။ ကေလးတုိ႔ဟာ သူတုိ႔ ထင္တဲ့ အထင္ေတြကို တေယာက္ တေပါက္ ေျပာၾကပါ လိမ့္မယ္။ ေျပာသမွ် အေျဖဟာ မွန္ခ်င္လည္းမွန္မယ္ မွားခ်င္လည္း မွားလိမ့္မယ္။ အမွားမွန္ ဟာ အေရး မႀကီးပါဘူး။

အေရးႀကီးတာက စာအုပ္အဖံုးေလးကို ၾကည့္ၿပီးေတာ့ အထဲက အေၾကာင္းရာ ဘာျဖစ္မယ္ ဆုိတာကို ဆပ္ စပ္ ေတြးေတာ စဥ္းစားျခင္း ဆုိတဲ့ စဥ္းစားက်င့္ေလးပါပဲ။ ဒီ စဥ္းစားက်င့္ေလးကို  ကေလးတုိ႔ ရသြားေစဖုိ႔ အတြက္ ပံုေျပာခ်ိန္ေလးက ကေလးတုိ႔ကုိ ေလ့က်င့္ေပးလုိက္တာပါပဲ။

က်မတုိ႔ ႏုိင္ငံမွာေတာ့ သူငယ္တန္း ေက်ာင္းမ်ားမွာ ဆရာမနဲ႔ ေက်ာင္းသားဦးေရ မမွ်တတဲ့ ျပႆနာေၾကာင့္ ဆရာမတုိ႔မွာ ကေလးတုိ႔ကုိ ဒီေလာက္ထိ လုပ္ေပးႏုိင္တဲ့ အခ်ိန္နဲ႔ အခြင့္ေရး မရွိပါဘူး။ ဒါေပမယ့္ ကေလးတုိ႔ ကို ဖတ္ျပဖို႔ ေက်ာင္းမွာ ကေလးဖတ္စာအုပ္ မရွိဘူးဆုိရင္ေတာင္မွ ကေလးဆုိတာ ပံုႀကိဳက္တတ္ၾက၊  ပံုျပင္ နားေထာင္ ရတာကို ႀကိဳက္ၾကတဲ့ သူခ်ည္းပဲမုိ႔ ဆရာမတုိ႔ အေနနဲ႔ ကေလးတုိ႔ကုိ ပံုျပင္ေလးေတြနဲ႔ ရယ္ၿပဳံး လာေအာင္၊ စဥ္းစား တတ္လာေအာင္လို႔ ေလ့က်င့္ေပးလုိ႔ ရပါတယ္။ ပံုေျပာရင္းနဲ႔ပဲ တ၀က္ေလာက္မွာ ရပ္ထားၿပီးေတာ့ ဘာဆက္ၿဖစ္မယ္ ထင္လဲ ဆုိတာမ်ိဳး ကေလးေတြကို ေမးတာမ်ိဳးနဲ႔လည္း ေလ့က်င့္ေပးလို႔ ရတာပါပဲ။

ေနာက္ဆံုး က်မတုိ႔ႏုိင္ငံက ေက်ာင္းေတြမွာ ကေလးေတြကို ပံုေျပာဖုိ႔၊  စာဖတ္ျပဖို႔ အခ်ိန္နဲ႔ အခြင့္အေရး ဘယ္လုိမွ ရွာမရေအာင္ လံုးလံုး မရွိနုိင္ေတာ့ပါဘူး လို႔ ဆုိရင္ေတာင္မွ ကေလးတုိ႔ကုိ သူငယ္တန္း စာေတြ၊ ၁ တန္းစာေတြကို သည္ ၏ မေရြး အလြတ္ မက်က္ခုိင္းဘဲ စဥ္းစားေတြးေတာ တတ္ေအာင္လို႔ သင္ဖို႔ လုိပါ တယ္။

ဖတ္စာအုပ္ထဲက စာအတုိင္း အတိအက် ေျဖမွ အမွန္၊ ဒီေမးခြန္းကို ေမးရင္ ဒီအတုိင္းပဲ ေျဖရမယ္ ဆိုတဲ့ သင္နည္း စနစ္နဲ႔ ေမးခြန္းပံုစံကုိ မေျပာင္းႏုိင္ေသး သေရြ႕ေတာ့ ကေလးတုိ႔မွာ ယုတၱိက်က် စဥ္းစားေ၀ဖန္ သံုးသပ္ႏုိင္တဲ့ စြမ္းရည္ ကို ရရွိႏုိင္ဖုိ႔ မလြယ္ေသးပါဘူး။

ဖတ္စာအုပ္ထဲက စာေတြကုိ ဒီအတုိင္း ခ်ေရးႏိုင္ဖို႔၊ အလြတ္က်က္ခုိင္း ျပန္ေျဖခုိင္းျခင္းဟာ ကေလးတ ေယာက္ (လူတေယာက္) ရဲ႕ Critical thinking Skills ကို သတ္ပစ္လိုက္တာ ပါပဲ။ ဉာဏ္ပုိင္းဆုိင္ရာ၊ ေတြး ေခၚမႈပိုင္း ဆုိင္ရာ အားနည္းတဲ့ လူမ်ိဳး၊ အမိန္႔နာခံဖုိ႔ကလြဲၿပီးေတာ့ ေဖာက္ထြက္ မစဥ္းစားတတ္တဲ့ လူမ်ိဳး တမ်ိဳး အျဖစ္ ကမၻာ့ႏုိင္ငံမ်ား အၾကားမွာ အထင္ေသး မခံရေေစဖုိ႔ အတြက္ က်မတုိ႔ရဲ႕ ပညာေရးစနစ္နဲ႔ သင္နည္းစနစ္ကို ေျပာင္းလဲဖုိ႔ လုိပါၿပီ။

ႏုိင္ငံရဲ႕ အနာဂတ္၊ လူမ်ိဳးရဲ႕ အနာဂတ္၊ လူ႔အဖြဲ႔စည္းတခုရဲ႕ အနာဂတ္ကို ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲဖို႔ အတြက္ က်မတုိ႔ ႏုိင္ငံရဲ႕ အစိုးရေက်ာင္း စာသင္ခန္းေတြ၊ သင္နည္းပံုစံေတြ၊ စာေမးပြဲ ေျဖဆုိပံုေတြကုိ အစစ္အမွန္ ျပဳျပင္ ေျပာင္းလဲဖုိ႔ လိုေနပါၿပီ။

ကေလးတုိ႔ရဲ႕အနာဂတ္၊ ႏုိင္ငံအနာဂတ္ အတြက္ ျမန္မာျပည္ရဲ႕ ကေလးအမ်ားစုႀကီး တက္ၾကရတဲ့ အစိုးရ ေက်ာင္းမ်ား သာ တကယ္ေျပာင္းလဲ၊ တကယ္ သင္ၾကားႏိုင္ခဲ့မယ္ ဆုိရင္ျဖင့္ ေနာက္ထပ္ ႏွစ္ ၃၀- ၄၀ မွာ က်မတုိ႔ႏုိင္ငံနဲ႔ လူမ်ိဳးဟာ ကမၻာ့အလည္မွာ မ်က္ႏွာ မေမာ္ႏုိင္ရင္ေတာင္မွ မ်က္ႏွာမငယ္ႏုိင္ေတာ့ပါဘူး။

ဒါေၾကာင့္မုိ႔လို႔  ေက်ာင္းေတြမွာ ေတြးေခၚမႈစြမ္းရည္၊ တီထြင္ဖန္တီးမႈစြမ္းရည္၊ ယုတၱိက်က် စဥ္းစားေ၀ဖန္ သံုးသပ္ႏိုင္ တဲ့ စြမ္းရည္ စတဲ့ စြမ္းရည္ေတြကို ကေလးတုိ႔ရရွိလာေစဖု႔ိ အတြက္ သင္႐ုိးညႊန္းတန္းနဲ႔ သင္နည္း စနစ္ေတြကို ျပဳျပင္ ေပးၾကပါဦး။     ။

ေခတ္ဘုန္းသစ္